«Τα βιβλία αυτοβελτίωσης υπόσχονται λύσεις. Η λογοτεχνία τις προσφέρει»

Πόσοι Έλληνες διαβάζουν πραγματικά; Λιγότεροι απ’ όσο νομίζουμε. Στη συζήτησή του με τη Νάντια Μπουλέ για το Well Be, ο Αργύρης Καστανιώτης ξεκίνησε από ένα στοιχείο που ξαφνιάζει: με βάση την τελευταία μεγάλη έρευνα του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου, βιβλία διαβάζει μόλις το ένα τέταρτο του πληθυσμού. Και από αυτούς, πάλι το ένα τέταρτο διαβάζει πάνω από ένα βιβλίο τον χρόνο.

Από εκεί και πέρα, η κουβέντα πήγε σε μέρη όπου σπάνια φτάνει μια συζήτηση για το βιβλίο. Γιατί η κρίση έκλεισε σχεδόν 2.000 βιβλιοπωλεία, παρόλο που δεν διαβάζουμε λιγότερο; Τι κοινό έχουν οι αλγόριθμοι των social media με τους κουλοχέρηδες των καζίνο; Και γιατί, όπως λέει ο Αργύρης Καστανιώτης, «τα βιβλία είναι οι πρώτες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης»;

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται η φράση που έδωσε τον τίτλο στο επεισόδιο. Τα βιβλία αυτοβελτίωσης πουλάνε επειδή υπόσχονται λύση. Η λογοτεχνία προσφέρει τις ίδιες λύσεις, «αλλά με έναν κρυφό αδιόρατο τρόπο, χωρίς να το αντιληφθείς». Το πώς ακριβώς λειτουργεί αυτός ο μηχανισμός και γιατί η «δύσκολη λογοτεχνία» είναι μύθος που ξεκινά να καταρρίπτεται με δέκα λεπτά ανάγνωσης τη μέρα, αξίζει να το ακούσετε από τον ίδιο.

Για όσους θέλουν να ρίξουν μια ματιά στα παρασκήνια του εκδοτικού χώρου, η συζήτηση απαντά σε ερωτήματα που συνήθως μένουν εντός των τειχών: πώς επιλέγει ένας εκδοτικός οίκος τι θα κυκλοφορήσει (spoiler: «δεν επιλέγουμε βιβλία, επιλέγουμε σχέσεις»), πόσα αντίτυπα κάνουν σήμερα ένα βιβλίο επιτυχημένο, ποιο είναι το νούμερο ένα selling point ενός βιβλίου και ποιο είναι το μόνο κοινωνικό δίκτυο με αποδεδειγμένη επίδραση στις πωλήσεις.

Υπάρχουν και οι πιο προσωπικές πληροφορίες: το βιβλίο που ο Αργύρης Καστανιώτης κάνει επίμονα δώρο και έχει υποσχεθεί στον εαυτό του ότι θα το δει ταινία, το βιβλίο άλλου εκδοτικού οίκου που «ζήλεψε» (και τι έκανε γι’ αυτό), οι αναμνήσεις από την Έλλη Αλεξίου, τον Γιάννη Τσαρούχη και από την επίσκεψη του Ζοζέ Σαραμάγκου στην Πάτρα, καθώς και τα συχνότερα λάθη των πρωτοεμφανιζόμενων συγγραφέων.

Η συζήτηση κλείνει με μια ευχή που ταιριάζει στο καλοκαίρι: καλές αναγνώσεις!