Η ανακοίνωση της βραχείας λίστας για το Διεθνές Βραβείο Booker 2026 τοποθετεί στο επίκεντρο του παγκόσμιου λογοτεχνικού ενδιαφέροντος το τελευταίο μυθιστόρημα του Ντάνιελ Κέλμαν με τίτλο Ασπρόμαυρο. Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει την ηγετική θέση του Κέλμαν στη σύγχρονη γερμανόφωνη και παγκόσμια λογοτεχνία, αναδεικνύοντας ένα έργο που συνδυάζει την ιστορική ακρίβεια με τη βαθιά φιλοσοφική διερεύνηση της καλλιτεχνικής ευθύνης. Το βιβλίο, το οποίο κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις μας, ήδη από τον Οκτώβριο του 2025, σε μετάφραση του Κώστα Κοσμά από τα γερμανικά και με σύνθεση εξωφύλλου της Ευτυχίας Λιάπη, αποτελεί μια πολυπρισματική σπουδή πάνω στη σχέση της τέχνης με την εξουσία κατά τη διάρκεια της σκοτεινότερης περιόδου του 20ού αιώνα.

Κεντρικό πρόσωπο της αφήγησης είναι ο Γκ. Β. Παπστ, ένας από τους πλέον επιδραστικούς σκηνοθέτες της εποχής του Μεσοπολέμου. Ο άνθρωπος που καθιέρωσε την Γκρέτα Γκάρμπο και ταυτίστηκε με τις ριζοσπαστικές πολιτικές θέσεις της εποχής του, κερδίζοντας το προσωνύμιο «κόκκινος Παπστ», βρίσκεται αντιμέτωπος με το απόλυτο ηθικό δίλημμα όταν ο εθνικοσοσιαλισμός επικρατεί στη Γερμανία. Ο Κέλμαν παρακολουθεί την πορεία του Παπστ από τα γυρίσματα στη Γαλλία μέχρι την απογοητευτική απόπειρα καταξίωσης στο Χόλιγουντ, όπου ο Ευρωπαίος δημιουργός διαπιστώνει ότι η κινηματογραφική βιομηχανία των ΗΠΑ λειτουργεί με όρους που εκμηδενίζουν το καλλιτεχνικό του ανάστημα. Η σταδιακή και σχεδόν ακούσια επιστροφή του στην εμπόλεμη Αυστρία τον μετατρέπει από κορυφαίο δημιουργό σε έναν εγκλωβισμένο θεατή των εξελίξεων, μέχρι τη στιγμή που το Υπουργείο Προπαγάνδας του Βερολίνου αποφασίζει να αξιοποιήσει το ταλέντο του για τις ανάγκες του Τρίτου Ράιχ.

Το μυθιστόρημα λειτουργεί ως μια διεισδυτική ακτινογραφία της ηθικής διολίσθησης. Ο Κέλμαν δεν περιορίζεται σε μια απλή βιογραφική εξιστόρηση, αλλά, με παιγνιώδη ελευθερία συνθέτει μια κωμικοτραγική ιστορική μυθοπλασία που ανατέμνει τον τρόπο με τον οποίο ακόμη και οι πλέον εκλεπτυσμένοι εκπρόσωποι της διανόησης μπορούν να οδηγηθούν σε μοιραίους συμβιβασμούς. Μέσα από την αντιπαραβολή του εκτυφλωτικού φωτός του κινηματογράφου με τη ζοφερή σκιά της δικτατορίας, το Ασπρόμαυρο θέτει το κρίσιμο ερώτημα αν η τέχνη μπορεί να παραμείνει αυτόνομη και ηθικά ακέραιη όταν σχετίζεται με ένα ένα ολοκληρωτικό καθεστώς. Η αφήγηση εκτείνεται από τη λάμψη των αστέρων της εποχής μέχρι τα γραφεία των ναζιστικών αξιωματούχων, καταγράφοντας τη σταδιακή απώλεια της ακεραιότητας μπροστά στην ανάγκη για δημιουργία.

Η κριτική παντού έχει υποδεχθεί το μυθιστόρημα με διθυραμβικά σχόλια, ενισχύοντας τη δυναμική της υποψηφιότητάς του για το Διεθνές Βραβείο ραβείο Booker. Ο Σαλμάν Ρούσντι υπογραμμίζει την ικανότητα του συγγραφέα να δείχνει πώς ένας μεγάλος καλλιτέχνης μπορεί να καταστραφεί από τους ηθικούς συμβιβασμούς με το κακό, ενώ ο Τζέφρυ Ευγενίδης εξαίρει την οξυδέρκεια και την εφευρετικότητα του Κέλμαν. Παράλληλα, η Ζέιντι Σμιθ εστιάζει στην ευφυΐα με την οποία το βιβλίο πραγματεύεται τη «συνενοχή της τέχνης», αναδεικνύοντας το Ασπρόμαυρο ως ένα έργο που παραμένει ταυτόχρονα έξυπνο και βαθύτατα στοχαστικό. Με τη μετάφραση του Κώστα Κοσμά να αποδίδει με ακρίβεια τις υφολογικές εναλλαγές του πρωτοτύπου, το Ασπρόμαυρο προσφέρει στο αναγνωστικό κοινό μια σπάνια ευκαιρία να παρακολουθήσει τη σύγκρουση ανάμεσα στη δημιουργική φιλοδοξία και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, μέσα από ένα κείμενο που ο βρετανικός Guardian χαρακτήρισε ήδη ως το κορυφαίο της μέχρι τώρα πορείας του Γερμανού συγγραφέα.