- Γράμματα
- Μετά τη βαρβαρότητα
Μετά την κατάρρευση του Τοξικού Θαύματος στις ΗΠΑ και την αναστάτωση της Ευρωζώνης, τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, καλοκαίρι του 2011, το αμερικανικό χρέος, έτσι όπως πλησιάζει τη συνταγματικώς προκαθορισμένη οροφή των 14,3 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, απειλεί να τινάξει την παγκόσμια οικονομία στον αέρα. «Πρόοδος» και όλεθρος βαδίζουν χέρι χέρι. Διαδοχικές καταρρεύσεις-απόδειπνα της αμετροέπειας, πρελούδια βαρβαρότητας. Ευτυχώς για την Ιστορία, τουλάχιστον σε τούτη την πλανητική κοινότητα, ισχύει το ανέφικτο της κοινωνικής αλλοτρίωσης. Κάτι πάντοτε βρίσκεται να απομυθοποιήσει τα ποσοτικά και να πυροδοτήσει τα επόμενα ποιοτικά άλματα. Αλήθεια, πόσο εύκολα μπορούμε να μάθουμε να ζούμε με λιγότερα; Πόσο μπορεί να αισιοδοξεί κανείς πως τα νέα κοινωνικά κινήματα, εκείνα που ξεπροβάλλουν κάπως αμήχανα, θα ασχοληθούν συστηματικά με τις θεσμικές και κυρίως πολιτισμικές προϋποθέσεις μιας στρατηγικής αλλαγής πορείας, προς την κατεύθυνση αυτού που χαρακτηρίζω Βιωματικό Μινιμαλισμό; Πόσο ρεαλιστική μπορεί να θεωρείται η σταδιακή επικράτηση του Μέτρου σε όλες τις εκφάνσεις του κοινωνικού βίου; Ένας εξορθολογισμός των ανθρωποδράσεων που δεν επιβάλλεται από κανέναν, αλλά βιώνεται και εδραιώνεται –μέσα από την κοινωνική του επαλήθευση– ως αξιακό πρόταγμα. Ως συναπόφαση των κοινωνιών του κόσμου να ξεπεράσουν το βαρυτικό πεδίο της βαρβαρότητας και να απολαύσουν, επιτέλους, τη μοναδική ωραιότητα του πλανήτη και τη θαλπωρή μιας ανθρωποκεντρικής κοινωνίας.
Ο Νίκος Δόικος σπούδασε Κοινωνιολογία, Πολιτική Οικονομία και Αρχιτεκτονική, στη Νέα Υόρκη και τη Θεσσαλονίκη, κατά την περίοδο των επικών εξεγέρσεων, μεταξύ 1968 και 1974. Έτσι, ήταν επόμενο η πολιτική του σκέψη να σημαδευτεί ανεξίτηλα από την ενεργό συμμετοχή του στα γεγονότα του Μάη του ’68 στο Columbia και, αμέσως μετά, στο αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα της Θεσσαλονίκης. Δύο ποιοτικές καμπές στην ιστορία των αυθόρμητων κινημάτων, με αποδομητική, κατά τον ίδιο, δυναμική, δυστυχώς αναξιοποίητες, καιροσκοπικώς μυθοποιημένες από τους τότε απόντες και μετέπειτα κυρίαρχους της αμερικανικής και ελλαδικής μεταπολίτευσης, τις οποίες, παρ’ όλα αυτά, επιμένει να θεωρεί προάγγελους μετα-αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας. Από τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του ’90, με σειρά εκδόσεων και δημοσιεύσεων και με συστηματικές δημόσιες παρεμβάσεις σε θεματικά fora και στον διαδικτυακό διάλογο Αθήνας, Βρυξελλών και Νέας Υόρκης, θέτει επιτακτικά το ζήτημα της συστημικής κρίσης του νεοφιλελευθερισμού και μελετά τις προϋποθέσεις για ριζικές αλλαγές στα παραδοσιακά οικονομικά και πολιτικά μοντέλα. Μελέτες και άρθρα του, επιστημονικού ή ευρύτερου πολιτικού περιεχομένου, έχουν εκδοθεί από εθνικούς και διεθνείς οργανισμούς και έχουν δημοσιευθεί στον ελληνικό και ξένο εβδομαδιαίο και περιοδικό Τύπο.
ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ
- Lucien Goldmann, Δύναμη και ανθρωπισμός (μετάφραση), εκδόσεις Δωδώνη, Θεσσαλονίκη 1973.
- Η ανάγκη επανεξέτασης του περιεχομένου της έννοιας «εργατική τάξη», έκδοση οργάνωσης «Ρήγας Φεραίος», Θεσσαλονίκη 1976.
- La participation populaire à la rénovation des centres historiques, πρόλογος: Σοφία Μάππα, έκδοση UNESCO, Paris 1980.
- Rehabilitation, Management and Protection of the Biological Reserve and the Neolithical Lake Settlement of lake Orestias, «LIFE», European Commission, Brussels 1993 (along with Macinvest).
- European Union Interregional Action Zone, European Commission, Brussels 1994.
- Integrating Links and Actions Needed for the Development of the Island Areas, European Commission, Brussels 1995.
- Καστοριανά μνημεία (Γενική εποπτεία - Επιστημονική επιμέλεια), χορηγός: «Καστοριανή Πρωτοβουλία Πολιτών», ιστορική τεκμηρίωση: Γιάννης Σίσιου, φωτογραφίες: Δημ. Τσουρτσούλας, Εκδόσεις Χρωμογραφή, Αθήνα 1995.
- Ο Ανάριθμος Δρόμος – Από την πολιτικοποίηση της κοινωνίας στην κοινωνικοποίηση της πολιτικής, πρόλογος: Ευάγγελος Βενιζέλος, εκδόσεις Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2008.
ΕΠΙΛΟΓΕΣ
Ζωγράφισαν: Παναγιώτης Γράββαλος, Στέφανος Δασκαλάκης, Κυριάκος Κατζουράκης, Αντώνης Κέπετζης, Δημήτρης Μυταράς, Φαίδων Πατρικαλάκις, Δήμος Σκουλάκης, Βασίλης Σπεράντζας, Νίκος Στεφάνου, Παναγιώτης Τέτσης, Αλέκος Φασιανός, Μανώλης Χάρος
Mια τολμηρή απόπειρα μύησης των μαθητών λυκείου –και του γενικού αναγνώστη– στο γραπτό λόγο. Για να πετύχει το επιθυμητό αποτέλεσμα, ο συγγραφέας μεταχειρίζεται ως βασικό «εργαλείο» την κατηγοριακή ανάλυση του Aριστοτέλη, την οποία αρχικά παρουσιάζει και στη συνέχεια χρησιμοποιεί. Tο βιβλίο συμπληρώνεται με αναλυτική παρουσίαση δόκιμων προσεγγίσεων του λόγου.
Το βιβλίο αυτό ξεχωρίζει γιατί δεν είναι ένα απλό βοήθημα. Είναι ένα ολοκληρωμένο βιβλίο μαθηματικών σε 3 τεύχη, με πλήρη διδασκαλία κάθε μαθηματικής ενότητας, ενώ συγχρόνως καλύπτει και την εξάσκηση του παιδιού στο σπίτι.
Είναι αποτέλεσμα μακρόχρονης εφαρμογής και εμπειρίας από τη διδασκαλία στην Πρώτη τάξη του Δημοτικού.
Η επιλογή να παρουσιαστεί το βιβλίο αυτό σε 3 τεύχη είναι συνειδητή και σκοπό έχει να παρακολουθήσει την εξέλιξη της αντιληπτικής ικανότητας του εξάχρονου μαθητή στην περίοδο της Πρώτης Δημοτικού.
Το παιδί με τον τρόπο αυτό κρατάει στα χέρια του όλη τη χρονιά ένα βιβλίο εύχρηστο, ελαφρύ, ευχάριστο, χωρίς βεβιασμένες συντμήσεις στην ύλη.
Επιπλέον δίνει τη δυνατότητα στα παιδιά του νηπιαγωγείου να χρησιμοποιήσουν το Α´ τεύχος για να προετοιμαστούν για την είσοδό τους στην Πρώτη τάξη.
Το βιβλίο αυτό ξεχωρίζει γιατί δεν είναι ένα απλό βοήθημα. Είναι ένα ολοκληρωμένο βιβλίο μαθηματικών σε 3 τεύχη, με πλήρη διδασκαλία κάθε μαθηματικής ενότητας, ενώ συγχρόνως καλύπτει και την εξάσκηση του παιδιού στο σπίτι.
Είναι αποτέλεσμα μακρόχρονης εφαρμογής και εμπειρίας από τη διδασκαλία στην Πρώτη τάξη του Δημοτικού.
Η επιλογή να παρουσιαστεί το βιβλίο αυτό σε 3 τεύχη είναι συνειδητή και σκοπό έχει να παρακολουθήσει την εξέλιξη της αντιληπτικής ικανότητας του εξάχρονου μαθητή στην περίοδο της Πρώτης Δημοτικού.
Το παιδί με τον τρόπο αυτό κρατάει στα χέρια του όλη τη χρονιά ένα βιβλίο εύχρηστο, ελαφρύ, ευχάριστο, χωρίς βεβιασμένες συντμήσεις στην ύλη.
Επιπλέον δίνει τη δυνατότητα στα παιδιά του νηπιαγωγείου να χρησιμοποιήσουν το Α´ τεύχος για να προετοιμαστούν για την είσοδό τους στην Πρώτη τάξη.
Tο βιβλίο αυτό, σχεδιασμένο ειδικά για να καλύπτει τις ανάγκες των μαθητών της B' Λυκείου - Θετικής και Tεχνολογικής Kατεύθυνσης στα Mαθηματικά, περιλαμβάνει τρεις «θεματικές» ενότητες:
- Tη θεωρία, η οποία είναι σύμφωνη προς το νέο αναλυτικό πρόγραμμα και παρουσιάζεται με σαφήνεια και πληρότητα. H ανάδειξη της χρήσιμης πληροφορίας γίνεται με χρήση χρωματικών δεικτών.
- Tα παραδείγματα (σε μεγάλο αριθμό), με τα οποία, όπου είναι αναγκαίο, διευκρινίζονται και εμπεδώνονται οι εισαγόμενες από τη θεωρία έννοιες και τεχνικές.
- Συλλογή 1.000 περίπου αξιολογημένων ερωτήσεων, ασκήσεων και προβλημάτων, με κύριο στόχο να αποτελεί για το μαθητή οδηγό κατανόησης της ύλης και να διευκολύνει τον εκπαιδευτικό στην αξιολόγηση.
H συγκεκριμένη διάρθρωση επιτρέπει στο μαθητή να θεμελιώσει τις γνώσεις του στα Mαθηματικά, γι' αυτό το βιβλίο αποτελεί μια νέα, πλήρη και αξιόπιστη διδακτική πρόταση.
ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ
Ο Φίμα είναι πενήντα τεσσάρων ετών, διαζευγμένος δύο φορές και εργάζεται ως υπάλληλος υποδοχής σε μια γυναικολογική κλινική. Είναι επίσης γιος ενός αυτοδημιούργητου εργοστασιάρχη καλλυντικών αλλά, παρά τις λαμπρές πανεπιστημιακές του σπουδές, εξακολουθεί να τον στηρίζει οικονομικά ο ηλικιωμένος πατέρας του. Ο Φίμα ζει στην Ιερουσαλήμ, νιώθει ωστόσο ότι θα έπρεπε να βρίσκεται αλλού. Έχει στο ενεργητικό του διάφορους μυστήριους ερωτικούς δεσμούς, άπειρες φαεινές ιδέες και μια πολλά υποσχόμενη ποιητική συλλογή. Αναρωτιέται ποιος είναι ο σκοπός του κόσμου και γιατί η χώρα του έχει πάρει τον λάθος δρόμο. Τον διακατέχει η ακόρεστη λαχτάρα για κάτι το άπιαστο και η μόνιμη επιθυμία να γυρίσει σελίδα. Να όμως που τώρα, στη διάρκεια ενός μουντού χειμωνιάτικου πρωινού, τον βλέπουμε σε ένα καταθλιπτικό διαμέρισμα να επιδίδεται σε μια ταπεινωτική μάχη, πασχίζοντας να ξεσκαλώσει το πουκάμισό του από το φερμουάρ του παντελονιού του. Με τρόπο συναρπαστικό και στιβαρό, ο Άμος Οζ πλάθει έναν μοναχικό και απρόβλεπτο αντιήρωα, έναν συνδυασμό προφήτη και κλόουν σε διαρκή αναζήτηση, πανέτοιμο ανά πάσα στιγμή για τη συντροφιά μιας γυναίκας, κάποια αποκάλυψη ή την ίδια τη σωτηρία.
«Από τους πλέον αλησμόνητους ήρωες που δημιούργησε ποτέ ο Άμος Οζ. Ο πρωταγωνιστής, ο Φίμα, αποτελεί μια λογοτεχνική διασταύρωση του Θείου Βάνια του Αντόν Τσέχοφ με τον Λέοπολντ Μπλουμ [στον Οδυσσέα] του Τζέιμς Τζόις».
The Washington Post
«Ένα εκπληκτικό μυθιστόρημα. Έχει μια ηλεκτρισμένη ατμόσφαιρα και αναδίδει κάτι μεθυστικό».
The New Yorker
«Η Τρίτη κατάσταση κυκλοφόρησε στο Ισραήλ το 1991, είκοσι τρία χρόνια πριν από τον Ιούδα, το κύκνειο άσμα του Άμος Οζ, και το ενδιαφέρον είναι ότι έχει πολλά κοινά σημεία με το έργο που μαζί με το Ιστορία αγάπης και σκότους θεωρείται από τα αριστουργήματά του».
Από το επίμετρο της Μάγκυς Κοέν
Τον χειμώνα η όμορφη Κοιλάδα του Κλότζκο μετατρέπεται σε ένα μέρος αρκετά ερημικό και μάλλον αφιλόξενο. Μεταξύ των λιγοστών κατοίκων που παραμένουν εκεί είναι η Γιανίνα Ντουσέικο, λάτρης της αστρολογίας, η οποία στον ελεύθερο χρόνο της προσέχει τα σπίτια των απόντων γειτόνων και μεταφράζει ποιήματα του Μπλέικ. Κάπως έτσι γεμίζει τις μέρες της αυτή η ώριμη και μοναχική γυναίκα. Από τους άλλους, πάλι, η ίδια θεωρείται ιδιότροπη και εκκεντρική, αν όχι τρελή, επειδή ακριβώς προτιμά την παρέα των ζώων παρά των ανθρώπων. Ώσπου κάποια στιγμή η γαλήνη του τόπου διαταράσσεται, γίνεται ένας
φόνος. Δεν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό. Τα πτώματα αυξάνονται και τα θύματα είναι κυνηγοί. Τι συμβαίνει; Η Γιανίνα κάτι υποψιάζεται και αναλαμβάνει να διερευνήσει την υπόθεση. Ακολουθεί όμως τα σωστά ίχνη; Η βραβευμένη με το Νόμπελ Λογοτεχνίας Όλγκα Τοκάρτσουκ αφηγείται μια αντισυμβατική ιστορία μυστηρίου και αγωνίας με γρήγορο ρυθμό και παιγνιώδη διάθεση. Δημιουργεί ένα υπαρξιακό θρίλερ, με κοινωνικό και πολιτικό ορίζοντα, που προσλαμβάνει ωστόσο φιλοσοφικές και μεταφυσικές διαστάσεις. Ένα ακατάτακτο και απολαυστικό μυθιστόρημα για την αξία της ενσυναίσθησης.
«Μια σπουδαία συγγραφέας».
Σβετλάνα Αλεξίεβιτς
«Εντυπωσιακό. Αυτό το βιβλίο της Όλγκα Τοκάρτσουκ είναι διασκεδαστικό και ζωηρό αλλά συγχρόνως δυσοίωνο και ανατριχιαστικό, εγείροντας ορισμένα πολύ σοβαρά ερωτήματα για την ανθρώπινη συμπεριφορά. Τον πιο ειλικρινή θαυμασμό μου για το εξαίρετο έργο της».
Άννυ Πρου
«Ένα καταπληκτικό αμάλγαμα θρίλερ, κωμωδίας και πολιτικής πραγματείας, γραμμένο από μια γυναίκα η οποία συνδυάζει μια ασυνήθιστη νοημοσύνη με μια αναρχική ευαισθησία».
The Guardian
«Τα κείμενά της διαρκώς αποκαλύπτουν απρόβλεπτα θαύματα και άλλες τόσες εκπλήξεις. Δεν υπάρχει είδος λογοτεχνικό που να μην μπορεί να το ανατρέψει. Το μυθιστόρημα Οδήγησε το αλέτρι σου πάνω από τα οστά των νεκρών θα σας κάνει να θέλετε διαβάσετε οτιδήποτε έχει γράψει η Όλγκα Τοκάρτσουκ».
Financial Times
Σ’ αυτό το μυθιστόρημα αναζητώ ποιοι υπήρξαν οι «γνωστοί-άγνωστοι» γονείς μου – όπως συνήθως είναι οι γονείς. Τι διαμόρφωσε τον Εμμανουήλ και την Αικατερίνη πριν παντρευτούν, πριν τους γνωρίσω, πριν συγκρουστούμε με σφοδρότητα, πριν συμφιλιωθούμε αργότερα. Από πού άντλησαν εκείνο το φορτίο πολιτισμών, νοοτροπιών, συμπεριφορών, ακόμη και ιστορικής οπτικής, που μοιραία μου κληροδότησαν.
Αναζήτηση επιτρεπτή, αν όχι και απαραίτητη στην ώριμη ηλικία ενός παιδιού, ενός συγγραφέα – όπως είναι πλέον η δική μου. Παραδόξως, μόνο τώρα αφέθηκαν σε εξομολογήσεις τα κατάλοιπα των νεκρών γονέων, μόνο τώρα αποκρίθηκαν στις ερωτήσεις μου οι παλιές μαυρόασπρες φωτογραφίες τους. Η μνήμη μουανακάλεσε πιο εύκολα τις οικογενειακές προφορικές εξιστορήσεις, που τόσο πολύ διαφέρουν από στόμα σε στόμα, απόάντρα σε γυναίκα, από δωμάτιο σε δωμάτιο, από εποχή σε εποχή. Βρέθηκα στους τόπους, όπου σε ποικίλουςχρόνους και σε καιρούς δύσκολους είχαν ζήσει: ιστορικά χωριά της Κρήτης, προπολεμική Βιέννη και Μπορντό, Αθήνα, Ηράκλειο κι άλλους ακόμη. Τόπους-σκηνικά, αφού ανέκαθεν η οικογένεια είναι ο βαθύς εκρηκτικός πυρήνας κάθε δράματος στη ζωή, στην τέχνη.
Σ’ αυτά τα παραμύθια που δεν είναι παραμύθια αμφισβητώ, επινοώ, κατανοώ, εικάζω, σαρκάζω, και μάλλον συγχωρώ. Στο κάτω-κάτω οι γονείς είναι ο ένας μόνο από τους πολλούς καθρέφτες της αυτογνωσίας μας, ίσως ο πιο σκληρός αλλά και τρυφερός καθρέφτης.
Το βρόμικο κόλπο, να ξεχάσεις μόνον τα άσχημα αλλά να θυμάσαι τα ωραία, δεν πετυχαίνει, η μνήμη διεκδικεί τα νόμιμα, δηλαδή όλα ή τίποτε, δηλαδή ας μείνει κάποιος να θυμάται, να θυμάται και τα ψιλά γράμματα. Υπάρχουν κάμποσα που αλίμονο αν τα θάψει κι αυτά ο νους, δεν πρόκειται για φανταχτερά ενσταντανέ και σκατοπασαλειμμένες αναμνήσεις, πρόκειται για άυλα τιμαλφή. Ευτυχώς ο εγκέφαλος του Μιχάλη Τσιούλη τα είχε κλειδώσει και ασφαλίσει.
Δεν είμαι υποχρεωμένος να μην ονειροπολώ, είπε, ούτε ντε και καλά να αισιοδοξώ και να ευτυχώ, αφού όλα πιο ρηχά, ούτε μύχια της ύπαρξης, ούτε γιε μου, σπλάχνο των σπλάχνων μου, ούτε πού έδυ σου το κάλλος.
Δοκίμασα, συνέχισε, να αρκεστώ στο μικρομεσαίο μου μερτικό καθημερινότητας, να μοιάσω με την πλειοψηφία των πιο νορμάλ, να γίνω και λίγο ζαμανφουτίστας, όμως δεν μου είπε πολλά η πραγματικότητα, δεν ήξερα πώς να κινηθώ άνετα σ’ αυτήν.
Η νύχτα στο θρόνο της, με το αεράκι να περιοδεύει σε όλο το λεκανοπέδιο, σε όλο τον κόλπο του Σαρωνικού και τα άστρα ψηλά να σπιθίζουν ακατάστατα, να κάνουν του κεφαλιού τους.
Τύχη αγαθή, ο Τσιούλης είχε ιδεί το φεγγάρι σε πενήντα, μπορεί και παραπάνω, παραλλαγές. Ολόχρυσο. Ασημένιο. Άσπρο, πελώριο και οριζοντιωμένο σαν αιώρα. Χορτάτο μωρό να αποκοιμιέται στην αγκαλιά ενός κοκκινωπού σύννεφου. Αγέρωχο και ανοξείδωτο να κοντρολάρει την έξαρση της νύχτας. Απόψε δε, μπλαβογκριζοκίτρινο σαν τα μάτια σου, χαζομηχανικέ, κατά τη Σαλονικιά νοσηλεύτρια, κάποτε.
Το δραματικό οδοιπορικό μιας εβραϊκής οικογένειας στις ζοφερές στιγμές του εικοστού αιώνα.
Το χρονικό μιας κοινωνίας που συντρίβεται και αναφύεται μέσα από τα ερείπιά της. Η θυελλώδης ιστορία του μικρού Ιωσήφ, όπως την καταγράφει ένα νυχτερινό παραμύθι: Θεσσαλονίκη, 1917. Οι φλόγες ζώνουν την εβραϊκή συνοικία. Η Μπενούτα με τα παιδιά της βρίσκονται στο σπίτι. Ένας Τσιγγάνος, ο Αγγελής, τους διασώζει την τελευταία στιγμή. Τους μεταφέρει στον καταυλισμό του, μακριά απ' τον όλεθρο. Μεγάλο μέρος της πόλης καταστρέφεται. Ένα πολύτιμο κόσμημα σώζεται.
Ένα κειμήλιο που συνδέει ανθρώπους και γεγονότα.
Εβραίους και Τσιγγάνους. Δυο λαούς με διαφορετική κοσμοαντίληψη αλλά με πεπρωμένο κοινό. Πόλεμος, ναζιστική θηριωδία, Άουσβιτς. Οι σκληρές σελίδες του Ολοκαυτώματος. Η οδύσσεια ενός βραχιολιού.









