Η Ζυράννα Ζατέλη γεννήθηκε στον Σοχό Θεσσαλονίκης. Είναι η μικρότερη από τα πέντε παιδιά της οικογένειας. «Τα παιδικά μου χρόνια τα πέρασα κάτω από ένα μεγάλο βουνό –στα μάτια μου τότε πολύ μεγάλο, το δικό μου «Μαγικό Βουνό»– σε μια επαρχία καμιά πενηνταριά χιλιόμετρα έξω από τη Θεσσαλονίκη. Οικοκυρά η μάνα μου, έμπορoς ο πατέρας μου. Το τοπίο ήταν αγροτικό, γενναιόδωρο, θυμάμαι στις ίδιες αναλογίες ανθρώπους και ζώα, σπίτια και χωράφια, πολλές καστανιές, πολλές καρυδιές, πολλά καπνοχώραφα, πολλές μπόρες, πολλές ξέρες. Αλλά και πολλές κινηματογραφικές ιστορίες, στην κυριολεξία, αφού ο πατέρας μου είχε σινεμά στην αγορά, από το 1952 έως τα μέσα της δεκαετίας του 1960».

To 1973 τελείωσε το Λύκειο. «Υπάρχει ένα απόμακρο “τοπίο”, ημιπραγματικό πλέον και ακατάλυτο, άπιαστο αλλά και βασανιστικά κυρίαρχο στον ψυχισμό μας, που μοιάζει κόλαση μαζί και παράδεισος και τ’ ονομάζουμε παιδική ηλικία. Τότε είναι που “γράφονται” οι πρώτες ιστορίες μέσα μας, τα όποια γεγονότα ή ακούσματα, ακριβώς επειδή τα ζούμε όπως τα ζούμε, χωρίς να μυριζόμαστε την αξία τους ­–κάπως σαν τα πουλιά που κελαηδούν στα δέντρα– κι αργότερα μόνο, αφού βάλει το χέρι του ο χρόνος, καλούμαστε κάποιοι να τα επανεφεύρουμε, να τα αναπλάσουμε, να δώσουμε μια περαιτέρω πνοή και διάσταση στην λεγόμενη πραγματικότητα, στο ανύποπτο πριν που μας καθόρισε».

Θεσσαλονίκη, Μάρμπουργκ, Παρίσι, Φλωρεντία, Νάπολη, Μιλάνο. Η Ζυράννα ταξίδεψε οδικώς συλλέγοντας εικόνες και αντικείμενα. Έγραφε ασταμάτητα.

Την άνοιξη του 1973 ήρθε με το τρένο στην Αθήνα. Δούλεψε στο βιβλιοπωλείο «Α και Ω» στη στοά της Όπερας και αργότερα στην γκαλερί «Ώρα» της οδού Ξενοφώντος για μια τριετία περίπου. Σπούδασε για τρία χρόνια θέατρο στη δραματική σχολή του Βεάκη και εργάστηκε για μικρό διάστημα ως ηθοποιός στο θέατρο καθώς και στο ραδιόφωνο μαζί με τον Γιώργο Χρονά σε εκπομπές του Τρίτου Προγράμματος επί Μάνου Χατζιδάκι. Έμεινε αρχικά στην οδό Σπετσών στην Κυψέλη και στη συνέχεια σε δώμα στην Πλάκα σε μια τετραώροφη παλιά πολυκατοικία επί της οδού Θαλού απέναντι από την Πύλη του Αδριανού.

Τον Απρίλιο μετακόμισε στην οδό Φρύνωνος στο Μετς.

Μοίρασε το χρόνο της μεταξύ Αθήνας και Παρισιού όπου ξεκίνησε να γράφει την Περσινή αρραβωνιαστικιά.

Κυκλοφόρησε η πρώτη της συλλογή διηγημάτων Περσινή αρραβωνιαστικιά από τις εκδόσεις Σιγαρέτα προκαλώντας αμέσως αίσθηση στον εκδοτικό χώρο και τη θετική αντίδραση της κριτικής. Μετακόμισε στην Καισαριανή όπου έμεινε για μία δεκαετία με συχνά ταξίδια στο Παρίσι.

Κυκλοφόρησε τη συλλογή διηγημάτων Στην ερημιά με χάρι στις εκδόσεις Σιγαρέτα.

Κυκλοφόρησε στα γερμανικά η Περσινή αρραβωνιαστικιά σε μετάφραση της Γκάμπι Βούρστερ από τις εκδόσεις Dialogos.

Συμμετείχε με το «Μεσαιωνικό υστερόγραφο» από το βιβλίο Στην ερημιά με χάρι στην ανθολογία Arrêts sur image: nouvelles grecques σε επιμέλεια του Αλέξη Ζήρα και πρόλογο του Βασίλη Αλεξάκη από τις εκδόσεις Hatier.

Συμμετείχε στην ανθολογία Frauenin Griechenland: Erzählungen που κυκλοφόρησε στα γερμανικά από τις εκδόσεις Taschenbuch στο Μόναχο.

Συμμετείχε με την ιστορία «Ο δρόμος προς το τσίρκο» από το βιβλίο Στην ερημιά με χάρι στην ανθολογία Griechische Erzählungen: des 20 Jahrhunderts που κυκλοφόρησε στα γερμανικά από τις εκδόσεις Insel σε μετάφραση της Δανάης Κουλμάση.

Κυκλοφόρησε με μεγάλη επιτυχία το μυθιστόρημα Και με το φως του λύκου επανέρχονται. Για τον Παύλο Μάτεσι «[…] η μυθική υφάντρια υφαίνει τον ιστό της αμίλητη, αιχμαλωτίζει τιμαλφείς λέξεις, ηχηρές και πολύχρωμες, και τις κρατεί σε ομηρία, εφεδρεία για τα γραφόμενα της. Και όσες αιχμάλωτες λέξεις δεν είναι ευγενείς τις απελευθερώνει. Μερίμνησε, μεταξύ άλλων, να επαναφέρει αθόρυβα και ασχολίαστα αλλά σε τίτλο, την προ-ελληνική σημασία της λέξης Λύκος. Λύκη, φως. Λύκειος ο Απόλλων. Και γνωρίζει ότι πρώτη ύλη της λέξης είναι η ήχος. Γι’ αυτό ο λόγος συγγενεύει με τη μουσική».

Συμμετείχε με την ιστορία «Η μοσχαροκεφαλή» από το βιβλίο Στην ερημιά με χάρι στην ανθολογία Griechische Erzählungen που κυκλοφόρησε στα γερμανικά σε μετάφραση της Γκάμπι Βούρστερ από τις εκδόσεις Taschenbuch στο Μόναχο.

Τον Νοέμβριο κυκλοφόρησε σε νέα έκδοση το βιβλίο Στην ερημιά με χάρι από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Το μυθιστόρημα Και με το φως του λύκου επανέρχονται τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος.
Η συλλογή διηγημάτων Περσινή αρραβωνιαστικιά κυκλοφόρησε στα γαλλικά σε μετάφραση του Μισέλ Βόλκοβιτς από τις εκδόσεις Le Passeur-Cecofop.

Μετακόμισε στο Κουκάκι, στην περιοχή Μακρυγιάννη.

Tο μυθιστόρημα Και με το φως του λύκου επανέρχονται κυκλοφόρησε στα ολλανδικά από τις εκδόσεις De Geus.

Το μυθιστόρημα Και με το φως του λύκου επανέρχονται κυκλοφόρησε στα γερμανικά από τις εκδόσεις Keipenheuer & Witch. «Σπουδαία λογοτεχνία παγκόσμιας κλάσης» ανέφερε στην κριτική του ο δημοσιογράφος Κlaus Rainer Rohl στην εφημερίδα Rheinischer Merkur.

Συμμετείχε με το διήγημα «H Περσεφόνη και μια άλλη ιστορία» από την Περσινή αρραβωνιαστικιά στην ανθολογία νεοελληνικού διηγήματος Gadeklokkenluiden που κυκλοφόρησε στα ολλανδικά από τις εκδόσεις Meulenhoff.

Συμμετείχε με το διήγημα «Για μια ιστορία που δεν συνέβη» από την Περσινή αρραβωνιαστικιά στην ανθολογία Rose di Grecia: racconti di scrittrici greche που κυκλοφόρησε στα ιταλικά από τις εκδόσεις e/o.

Το μυθιστόρημα Και με το φως του λύκου επανέρχονται κυκλοφόρησε στα λιθουανικά από τις εκδόσεις Tyto alba.

Η συλλογή Περσινή αρραβωνιαστικιά κυκλοφόρησε στα γερμανικά από τον οίκο Dialogos σε μετάφραση της Γκάμπι Βούρστερ.

Συμμετείχε με το κείμενο «Η θελξικαρδία του πακέτου» στην ανθολογία Santé (15 συγγραφείς και ένα μυθικό τσιγάρο) που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ύψιλον. Συμπεριλήφθηκε με τον τίτλο «Η παράλειψη της Μάτα Χάρι» στη συλλογή διηγημάτων Ηδονή στον κρόταφο.

Kυκλοφόρησε στα ιταλικά το μυθιστόρημα Και με το φως του λύκου επανέρχονται σε μετάφραση του Μαουρίτσιο Ντε Ρόζα από τις εκδόσεις Crocetti. Για τον μεταφραστή «η συγγραφέας ως μάγισσα ή θαυματουργός γνωρίζει πως να αποκαταστήσει τελετουργικά τον παλαιό κόσμο, καθιστώντας έτσι τη λογοτεχνία το κατ’ εξοχήν εργαλείο που είναι ικανό να δημιουργήσει καινούργιες σημασίες και να σταματήσει το χρόνο την ίδια στιγμή που αναγνωρίζει την αδυσώπητη δύναμή του».

Kυκλοφόρησε στα ιταλικά η Περσινή αρραβωνιαστικιά σε μετάφραση Giovanna Agabio από τις εκδόσεις Crocetti.

Την ίδια χρονιά κυκλοφόρησε στα σερβικά το μυθιστόρημα Και με το φως του λύκου επανέρχονται από τις εκδόσεις Prosveta.

Το διήγημα «Μανιώδης του καπνού» από την Περσινή αρραβωνιαστικιά επιλέχθηκε για την ανθολογία σύγχρονου ελληνικού διηγήματος Μαύρες ελιές που κυκλοφόρησε στα τσεχικά από τις εκδόσεις Nakladatelství Vlasty Brtníkové στην Πράγα.

Συμμετείχε στην ανθολογία νεοελληνικού διηγήματος Näkymätön ja näkyvä που κυκλοφόρησε στα φινλανδικά από το Φινλανδικό Ινστιτούτο Αθηνών.

Το μυθιστόρημα Kαι με το φως του ήλιου επανέρχονται κυκλοφόρησε στα σλοβενικά από τις εκδόσεις Društvo. Επανεκδόθηκε το 2012 από τις εκδόσεις KUD AAC Zrakogled.

Συμμετείχε με το κείμενό της «Σαν καλός Σαμαρείτης» στον αφιερωματικό τόμο Μαρτυρίες για τον Αντώνη Σαμαράκη που κυκλοφόρησε σε επιμέλεια του Θανάση Θ. Νιάρχου και συμπεριλήφθηκε στη συλλογή Ηδονή στον κρόταφο.

Κυκλοφόρησε το μυθιστόρημα Ο θάνατος ήρθε τελευταίος, πρώτο μέρος της τριλογίας Με το παράξενο όνομα Ραμάνθις Ερέβους. Ο τίτλος της τριλογίας εμπνέεται από το όνομα (Φωτεινή του Ερέβους) που επινόησε στην εφηβεία της. Το βιβλίο σημείωσε αμέσως μεγάλη επιτυχία. Για τη μεταφράστρια της Ζατέλη στα γερμανικά Δανάη Κουλμάση το μυθιστόρημα αυτό «[…] είναι ένα βιβλίο ζωής, ένα βιβλίο της αγάπης και του θανάτου. Συγκλονιστικό». Κυκλοφόρησε στα γαλλικά το μυθιστόρημα Και με το φως του λύκου επανέρχονται από τις εκδόσεις Seuil σε μετάφραση του Zακ Μπουσάρ.

Το μυθιστόρημα Ο θάνατος ήρθε τελευταίος τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος.

Συμμετείχε με την Περσινή αρραβωνιαστικιά στην ανθολογία Racconti greci contemporanei που κυκλοφόρησε στα ιταλικά από τον Crocetti σε επιμέλεια της Τατιάνας Μηλιώνη.

Κυκλοφόρησε η γαλλική έκδοση του μυθιστορήματος Και με το φως του λύκου επανέρχονται από τις εκδόσεις Seuil σε μετάφραση Μισέλ Βόλκοβιτς. Την ίδια χρονιά κυκλοφόρησε στα γαλλικά και η Περσινή αρραβωνιαστικιά από τις εκδόσεις Passeur-Cecofop σε μετάφραση του Μισέλ Βόλκοβιτς.

Συμμετείχε με το διήγημα «Ο αέρας της Ανατολής» από τη συλλογή Στην ερημιά με χάρι στη ανθολογία νεοελληνικού διηγήματος Antología del nuevo cuento griego που κυκλοφόρησε στα ισπανικά σε επιμέλεια της Ειρήνης Πιτσάκη από τις εκδόσεις Páginas de Espuma.

Eπανεκδόθηκε το μυθιστόρημα Και με το φως του λύκου επανέρχονται στον Crocetti.

Κυκλοφόρησε η νουβέλα Ο δικός της αέρας από τις εκδόσεις Ιανός.

Το μυθιστόρημα Και με το φως του λύκου επανέρχονται κυκλοφόρησε στα γερμανικά από τις εκδόσεις Blanvalet.

Συμμετείχε με απόσπασμα από την Περσινή αρραβωνιαστικιά στην ανθολογία Adicción a la nicotina y otras obsesiones: 18 relatos griegos που κυκλοφόρησε στα ισπανικά από τις εκδόσεις Oriente y del Mediterráneo στη Μαδρίτη.

Την ίδια χρονιά συμμετείχε με το διήγημα «Για μια ιστορία που δεν συνέβη» από την Περσινή αρραβωνιαστικιά στην ανθολογία Antología del cuento griego που κυκλοφόρησε στα ισπανικά σε επιμέλεια της Νατιβιδάδ Γκάλβεθ Γκαρθία από τις εκδόσεις Alfaguara στη Μαδρίτη.

Κυκλοφόρησε το αφήγημα Οι μαγικές βέργες του αδελφού μου με αφορμή την έκθεση «Ξυλογλυπτική σε βέργες» του αδελφού της Χρήστου Καρακόλη στο Μουσείο Μπενάκη. «Δύσκολο και για μένα να το πιστέψω, ή έστω να το συνηθίσω, που τον έχω τόσα χρόνια αδελφό και τον θυμάμαι από μικρό αγόρι να καταγίνεται με ξύλα και σουγιαδάκια. Κάθε φορά που βλέπω μια καινούργια κεντημένη βέργα του ή έρχομαι αντιμέτωπη με μια συλλογή από καινούργιες, μου συμβαίνει κάτι που, παλιότερα, ως παιδί, το έλεγα με την έκφραση “παθαίνω θαυμασμό”».

Συμμετέχει με τo διήγημα «Τα φιλντισένια κουμπάκια» από τη συλλογή Στην ερημιά με χάρι στην ανθολογία νεοελληνικού διηγήματος Angelic & black: contemporary Greek short stories σε μετάφραση του Ντέιβιντ Κόνολι με πρόλογο του Βαγγέλη Χατζηβασιλείου που κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ από τις εκδόσεις Cosmos.

Κυκλοφόρησε η γαλλική έκδοση του μυθιστορήματος Ο θάνατος ήρθε τελευταίος σε μετάφραση Μισέλ Βόλκοβιτς από τις εκδόσεις Seuil. Η κριτικός Λυσί Κλαιρ έγραψε στην εφημερίδα Le Monde «Γραφή-φωνή μοναδική που μαγνητίζει, ενώ ξάφνου προσφέρει απλάδες ξεκούρασης και ανάπαυλας μέσ’ από διαλόγους ζωηρούς, εκτός τόπου και χρόνου, που γευόμαστε σαν θεσπέσια εδέσματα». Για τον Βόλκοβιτς, η Ζατέλη είναι μια συγγραφέας «δοσμένη στο δαιμόνιο του γραπτού λόγου σε βαθμό που λίγοι μπορούν να αγγίξουν, η οποία έχει καταληφθεί από το ίδιο της το σύμπαν, υπάρχει μέσα στις παραισθήσεις τις οποίες η ίδια δημιουργεί. Το γεμάτο ένταση βλέμμα της ρίχνει φως στο κάθε τι».

Κυκλοφόρησε η ανθολογία Συγγραφικές εμμονές, τις οποίες συνυπέγραψε με πέντε ακόμη γυναίκες συγγραφείς. Ένα βιβλίο που προέκυψε από την ομότιτλη εκδήλωση που διοργάνωσε το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών στις 18 Ιανουαρίου 2007 σε επιμέλεια Ανταίου Χρυσοστομίδη.

Η συλλογή διηγημάτων Περσινή αρραβωνιαστικιά κυκλοφόρησε στα αλβανικά από τις εκδόσεις Marin Barleti.

Συμμετείχε στην ανθολογία σύγχρονου διηγήματος που κυκλοφόρησε στα κινέζικα από τις εκδόσεις Shanghai Translation Publishing House.

Το βιβλίο Στην ερημιά με χάρι κυκλοφόρησε στα ιταλικά σε επιμέλεια και πρόλογο της Φλώρας Μόχλο και επίλογο του Μαουρίτσιο Ντε Ρόζα από τις πανεπιστημιακές εκδόσεις Cleup του Πανεπιστημίου της Πάντοβας.

Κυκλοφόρησε το μυθιστόρημα Το πάθος χιλιάδες φορές, το δεύτερο μέρος της τριλογίας Με το παράξενο όνομα Ραμάνθις Ερέβους.

Τιμήθηκε με το Βραβείο Μυθιστορήματος του Ιδρύματος Πέτρου Χάρη της Ακαδημίας Αθηνών για το σύνολο του έργου της.

Το μυθιστόρημα Ο θάνατος ήρθε τελευταίος κυκλοφόρησε στα ιταλικά σε μετάφραση της Βαλεντίνας Τζιλάρντι από τις εκδόσεις Crocetti.

Κυκλοφόρησε ένα τεύχος-αφιέρωμα στην Ζυράννα Ζατέλη από το περιοδικό Οδός Πανός, τεύχος 150, Οκτώβριος-Δεκέμβριος 2010.

Κυκλοφόρησε η συλλογή διηγημάτων Ηδονή στον κρόταφο.

Κυκλοφόρησε στα ιταλικά Ο θάνατος ήρθε τελευταίος στις εκδόσεις Crocetti σε μετάφραση της Βαλεντίνα Τζιλάρντι.

Συμμετείχε με την ιστορία «Τα φιλντισένια κουμπάκια»  από το βιβλίο στην Ερημιά με χάρι στην ανθολογία νεοελληνικού διηγήματος Πάρε τη λέξη μου, δώσε μου το χέρι σου (Prends-moi au mot et donne-moi la main!) που κυκλοφόρησε στα γαλλικά από τις εκδόσεις L'instant même του Κεμπέκ στον Καναδά με εισαγωγή από τον Βαγγέλη Χατζηβασιλείου σε επιμέλεια-μετάφραση του Καναδού νεοελληνιστή του Πανεπιστημίου του Μόντρεαλ, Ζακ Μπουσάρ.

Συμμετείχε στην ανθολογία νεοελληνικού διηγήματος Raconti greci contemporanei που κυκλοφόρησε στα ιταλικά σε επιμέλεια της Τατιάνας Μηλιώνη από τις εκδόσεις Crocetti.

Η ιστορία Ο αέρας της Ανατολής από τη συλλογή Στην ερημιά με χάρι κυκλοφόρησε στα γαλλικά σε μετάφραση του Μισέλ Βόλκοβιτς από τις εκδόσεις Quidam.

Κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ το μυθιστόρημα Και με το φως του λύκου επανέρχονται σε μετάφραση του Ντέιβιντ Κόνολι από τις πανεπιστημιακές εκδόσεις Yale University Press.

Τον Ιούλιο κυκλοφόρησε το βιβλίο Τετράδια ονείρων.
Τα βιβλία Περσινή Αρραβωνιαστικιά και Στην ερημιά με χάρι κυκλοφόρησαν στα γαλλικά σε μετάφραση Μισέλ Βόλκοβιτς από τις εκδόσεις Publie.net.

To μυθιστόρημα Και με το φως του λύκου επανέρχονται επανακυκλοφόρησε στα γερμανικά από τις εκδόσεις Kiepernheuer & Witsch.

Η συλλογή διηγημάτων Περσινή αρραβωνιαστικιά κυκλοφόρησε σε συλλεκτική έκδοση.

Tο μυθιστόρημα Και με το φως του λύκου επανέρχονται κυκλοφόρησε στα ρωσικά σε μετάφραση της Φατίμα Ελόεβα.

Τον Νοέμβριο κυκλοφόρησε το τρίτο μέρος της τριλογίας Mε το παράξενο όνομα Ραμάνθις Ερέβους με τίτλο Ορατή σαν αόρατη.

Tον Ιούνιο τιμήθηκε με το Μεγάλο Βραβείο του περιοδικού Ο αναγνώστης για το σύνολο του έργου της.

Επανακυκλοφόρησε στα ιταλικά το μυθιστόρημα Και με το φως του λύκου επανέρχονται σε μετάφραση του Μαουρίτσιο ντε Ρόζα στις εκδόσεις Crocetti.