O Aντώνης Σουρούνης (1942-2016) γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Όταν τελείωσε το γυμνάσιο, έφυγε για τη Γερμανία, όπου είχαν ήδη μεταναστεύσει όλοι του οι συγγενείς. Mετά από μερικά εξάμηνα σε γερμανικά και αυστριακά πανεπιστήμια, διέκοψε τη φοίτησή του και ταξίδεψε δουλεύοντας. Εργάστηκε από τραπεζικός υπάλληλος μέχρι ναυτικός και από hotel boy μέχρι επαγγελματίας παίκτης ρουλέτας.
Έγραψε σε όλα τα είδη του πεζού λόγου. Έργα του μεταφράστηκαν σε διάφορες γλώσσες.
Για το μυθιστόρημά του Ο Χορός των Ρόδων (1994) τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος και για το βιβλίο του Το μονοπάτι στη θάλασσα (2006) με τα Βραβεία Μυθιστορήματος των περιοδικών Διαβάζω και Να ένα μήλο.
Ο Αντώνης Σουρούνης γεννήθηκε στις 15 Ιουνίου στο Κουλέ Καφέ της Άνω Πόλης στη Θεσσαλονίκη.
Από τα επτά του χρόνια ήξερε ότι θα γίνει συγγραφέας.
«Ο πατέρας μου που είχε έρθει πιτσιρικάς από τη Σμύρνη και δεν είχε τελειώσει το δημοτικό αγόραζε πολλά αστυνομικά και τη Μάσκα κάθε εβδομάδα. Διάβαζα τα χρονογραφήματα του Ψαθά, του Παπαδούκα, του Τσιφόρου στη μάνα μου μερικές φορές και ήξερα ότι μπορώ να γράψω έτσι και καλύτερα. Ένας δάσκαλος στο δημοτικό μάς διάβασε ένα χρονογράφημα μιας εφημερίδας και είπα μέσα μου, αυτό θα κάνω».
Στα δεκατρία του χρόνια είπε στον πατέρα του που δούλευε σε φούρνο ότι θα γίνει συγγραφέας. «Με πήρε από το χέρι και με πήγε σε ένα βιβλιοπωλείο της Τσιμισκή και μου λέει: “Tα βλέπεις τα βιβλία αυτά στα ράφια. Και σήμερα εδώ είναι και χθες εδώ ήταν και αύριο εδώ θα είναι ενώ οι φραντζόλες στο φούρνο φεύγουν κάθε μέρα”. Του είπα πως τα δικά μου βιβλία θα πουλιούνται».
Οι γονείς του μετανάστευσαν στη Γερμανία.
Τον Οκτώβριο του 1960 σε ηλικία δεκαοκτώ ετών μετανάστευσε στη Γερμανία ταξιδεύοντας με το τρένο «Ελλάς Εξπρές». Μετά από μερικά εξάμηνα σπουδών κοινωνιολογίας και πολιτικών επιστημών σε γερμανικά και αυστριακά πανεπιστήμια διέκοψε τη φοίτησή του και ταξίδεψε δουλεύοντας. Έκανε πολλές διαφορετικές δουλειές. Από τραπεζικός υπάλληλος για είκοσι μήνες μέχρι ναυτικός και από hotel boy μέχρι επαγγελματίας παίκτης ρουλέτας.
Ήρθε από την Αυστρία για πρώτη φορά στην Αθήνα και γράφτηκε στη μοναδική δημοσιογραφική σχολή της εποχής επί των οδών Ακαδημίας και Σίνα.
Διέκοψε την αναβολή στράτευσης και παρουσιάστηκε στo Κέντρο της Κορίνθου.
Απολύθηκε από το Σιδηρόκαστρο λίγο μετά τη χούντα. Έμεινε στην Κυψέλη και εργάστηκε σε εμπορία ποδηλάτων.
Για μεγάλο διάστημα έγινε επαγγελματίας παίκτης του καζίνο με συνέταιρό του στο παιχνίδι έναν Γερμανό καθηγητή πανεπιστημίου που είχε ανακαλύψει ένα κερδοφόρο σύστημα παιξίματος στο καζίνο του Βίζμπαντεν. Την ιστορία αυτή περιέγραψε στο μυθιστόρημά του Ο Χορός των Ρόδων. Παρά την οικονομική του άνεση αποφάσισε να φύγει από τη Γερμανία για να γίνει συγγραφέας. «Βρέθηκα με αρκετά χρήματα αλλά ήθελα να γράψω και ξεχνούσα τα ελληνικά, έχανα τη γλώσσα».
Δημοσίευσε με δικά του έξοδα υπογράφοντας με το όνομα Αντώνης Χ. Σουρούνης τη συλλογή διηγημάτων Ένα αγόρι γελάει και κλαίει σε πεντακόσια αντίτυπα στον εκδοτικό οίκο Δωρικός που κυκλοφορούσε τα βιβλία του Μενέλαου Λουντέμη.
Ένας τραυματισμός την εποχή που δούλευε ως ναυτικός παραλίγο να του στοιχίσει τη ζωή.
«[…] Χτύπησα στην Αμερική στο βαπόρι μετά από σφάλμα του καπετάνιου και του γραμματικού και έσπασε όλη αριστερή πλευρά του προσώπου μου, δεν υπήρχαν ούτε δόντια, ούτε μάτια, τίποτα, με πήραν σαν νεκρό και με πήγαν στο νοσοκομείο κι έμεινα εκεί δυο μήνες ετοιμοθάνατος. Δεν ήξεραν αν θα ζήσω, μόνο ’γω το ’ξερα πως δεν θα πεθάνω γιατί έπρεπε να γράψω».
Περιέγραψε την ιστορία αυτή στο μυθιστόρημα Οι πρώτοι πεθαίνουν τελευταίοι.
Κυκλοφόρησε το πρώτο του μυθιστόρημα Οι συμπαίχτες. «Όταν βγήκαν οι Συμπαίχτες έγραψε για μένα ο Μιχάλης Μήτρας ότι μοιάζω στον Κέρουακ. Ρωτάω: “Kαλός αυτός ο Κέρουακ;” “Ο καλύτερος”, μου λένε. Ήμουν στη Φρανκφούρτη και είχα δεκατρία μάρκα στην τσέπη όλα κι όλα. Μπαίνω σ’ ένα βιβλιοπωλείο και με δώδεκα μάρκα παίρνω το μυθιστόρημά του Στο δρόμο. Μπαίνω σε μια μπιραρία και δίνω άλλο ένα μάρκο για μια μπίρα και κάθομαι να διαβάσω το βιβλίο. Καμία σχέση, αυτός από κει, εγώ από δω».
Kυκλοφόρησε σε δεύτερη έκδοση το μυθιστόρημα Οι συμπαίχτες. Τον Μάιο δημοσίευσε στο περιοδικό Διαγώνιος, τεύχος 2,το γραμμένο στη Κολωνία τον Μάρτιο του 1978 διήγημα «Με τον Σπύρο Χουρσούτογλου στο Saloniκa Bar». Διήγημα που συμπεριλήφθηκε στη συλλογή Μερόνυχτα Φραγκφούρτης.
Τον Μάιο δημοσίευσε στο περιοδικό Διαγώνιος, τεύχος 5, το διήγημα «Από τη ζωή των επίπλων».
Τον Ιανουάριο δημοσίευσε στο περιοδικό Διαγώνιος,τεύχος 7, το διήγημα «Μερόνυχτα Φραγκφούρτης».
Τον Δεκέμβριο δημοσίευσε στο περιοδικό Το δέντρο,τεύχος 24, το διήγημα «Ο τελευταίος του ρόλος».
Κυκλοφόρησε η συλλογή διηγημάτων Μερόνυχτα Φραγκφούρτης.
Τον Ιούλιο δημοσίευσε στο πρώτο τεύχος του περιοδικού Χάρτης το διήγημα «Το τέλος της πρώτης μέρας».
Κυκλοφόρησε η συλλογή διηγημάτων Τα τύμπανα της κοιλιάς και του πολέμου.
Τον Μάιο δημοσίευσε το διήγημα «Να είσαι και να μην είσαι» στο περιοδικό Η λέξη.
Κυκλοφόρησε το μυθιστόρημα Οι πρώτοι πεθαίνουν τελευταίοι.
Συμμετείχε με το διήγημα «Με τον Σπύρο Χουρσούτογλου στο Salonika Bar» στη ανθολογία Δημητράκης ’86 σε επιμέλεια της Νίκης Αϊντενάιερ-Αναστασιάδη που κυκλοφόρησε στα γερμανικά από τις εκδόσεις Romiosini στην Κολωνία.
Εγκαταστάθηκε στην Αθήνα.
Επανακυκλοφόρησαντο πρώτο του μυθιστόρημα Οι συμπαίχτες και η συλλογή διηγημάτων Μερόνυχτα Φραγκφούρτης.
Επανακυκλοφόρησαν η συλλογή διηγημάτων Τα τύμπανα της κοιλιάς και του πολέμου και το μυθιστόρημα Οι πρώτοι πεθαίνουν τελευταίοι.
Τον Ιούνιο δημοσίευσε στο περιοδικό Το δέντρο το διήγημα «Ο Φώτης από τους Ματζάρδες», γραμμένο για την ραδιοφωνική του εκπομπή «Ο βίος και η πολιτεία μας» που μεταδιδόταν από τα βραχέα για τους απόδημους Έλληνες.
Συμμετείχε στην ανθολογία διηγημάτων από λογοτέχνες της Θεσσαλονίκης που κυκλοφόρησε στη Γερμανία στα ολλανδικά και στα αγγλικά από τις εκδόσεις Romiosini με πρόλογο και επιμέλεια του πεζογράφου Περικλή Σφυρίδη.
Τον Δεκέμβριο δημοσίευσε στο περιοδικό Παραφυάδα, τεύχος 5, το ανέκδοτο διήγημα «Η πρόσκληση».
Κυκλοφόρησε η νουβέλα Πάσχα στο χωριό. Είχε μείνει για τρία χρόνια στην Παλαιά Επίδαυρο αφήνοντας για πρώτη φορά το αστικό τοπίο. «Δεν είχα ξαναζήσει μέσα στη φύση, η πρώτη φορά ήταν. Και η πρώτη που βρέθηκα στην Επίδαυρο. Με πήγε μια φίλη με το αυτοκίνητό της Κυριακή απόγευμα, το βράδυ θα γυρίζαμε. Γύρισε μόνη της, εγώ έμεινα εκεί τρία χρόνια –έξω τα καλοκαίρια».
Κυκλοφόρησε το βιβλίο Υπ’ όψιν της Λίτσας με τα κείμενα που είχε δημοσιεύσει στο περιοδικό Περιοδικό από τον Αύγουστο του 1990 έως το Δεκέμβριο του 1991.
Οι Συμπαίχτες επιλέχθηκαν για τη σειρά Icarus World Issues με τίτλο The Livelong Day: Working in the World από τις εκδόσεις Rosen Publishing Group.
Συμμετείχε με το διήγημα «Ο τελευταίος του ρόλος» στην ανθολογία Eλληνικά Διηγήματα (Griechische Erzählungen) σε επιμέλεια της Γκάμπι Βούρστερ που κυκλοφόρησε στα γερμανικά από τις εκδόσεις Deutscher Taschenbuch στο Μόναχο.
Κυκλοφόρησε το μυθιστόρημα Ο Χορός των Ρόδων. Μια συνέχεια του δεύτερου βιβλίου του Οι συμπαίχτες του 1977 με κεντρικό ήρωα τον Νούση στη Γερμανία την εποχή που κατακλύζεται από Έλληνες μετανάστες τις δεκαετίες του ’60 και του ’70.
«Αν δεν είχα ζήσει εκείνα τα δύο χρόνια στην Επίδαυρο, δεν θα μπορούσα να γράψω αυτό το μυθιστόρημα. Ήταν χρόνια που με συγκλόνισαν και με ηρέμησαν».
Κυκλοφόρησε στα γαλλικά το μυθιστόρημα Οι πρώτοι πεθαίνουν τελευταίοι από τον εκδοτικό οίκο Hatier.
Τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος για το Χορό των Ρόδων.
Κυκλοφόρησε η συλλογή αφηγημάτων Μισόν αιώνα άνθρωπος.
Κυκλοφόρησε το παραμύθι για μικρούς και μεγάλους Το μπαστούνι με σκίτσα του Σπύρου Γούση. «[…] Η ιστορία αυτή είναι η πιο μικρή που έγραψα ποτέ για την πιο έντρομη περίοδο της ζωής μου. Ειλικρινής όμως, παρόλο που μιλάει για κούτσουρα και δέντρα. Ή, μάλλον γι’ αυτό ακριβώς».
Συμμετείχε με το διήγημα «Θεσσαλονίκη μου» στη συλλογή Η Θεσσαλονίκη των συγγραφέων σε επιμέλεια Νίκου Καρατζά που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ιανός.
Τον Οκτώβριο επανακυκλοφόρησε η συλλογή διηγημάτων Τα τύμπανα της κοιλιάς και του πολέμου.
Το διήγημά του Ο Λάκης μας από τη συλλογή Μερόνυχτα Φραγκφούρτης επιλέχθηκε στην ανθολογία νεοελληνικών διηγημάτων με τίτλο Ga de klokken luiden που κυκλοφόρησε στα ολλανδικά από τις εκδόσεις Meulenhoff στο Άμστερνταμ σε επιμέλεια και μετάφραση του Χέρο Χόκβερντα.
Ξεκίνησε τη στήλη του «Σάββατο βράδυ, Κυριακή πρωί» στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία.
Συμμετείχε μαζί με τους Κώστα Μουρσελά, Γιώργο Σκούρτη και Πέτρο Τατσόπουλο στο συλλογικό μυθιστόρημα Το παιχνίδι των τεσσάρων που δημοσιεύτηκε αρχικά σε συνέχειες στην εφημερίδα Τα Νέα.
Κυκλοφόρησε στα κροατικά η συλλογή διηγημάτων Μερόνυχτα Φραγκφούρτης από τον εκδοτικό οίκο Βuybook στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη.
Συμμετείχε με ένα απόσπασμα από το διήγημα «Ξενοφοβία» στη δίγλωσση ανθολογία Deutschland, deine Griechen που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Romiosini στην Κολωνία σε επιμέλεια των Σταμάτη Γερογιωργάκη και Κώστα Γιαννακάκου.
Κυκλοφόρησε στα γαλλικά το Πάσχα στο χωριό από τον εκδοτικό οίκο Actes Sud και το Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών.
Κυκλοφόρησε στα ιταλικά το μυθιστόρημα Ο Χορός των Ρόδων στον Crocetti.
Δημοσίευσε το μυθιστόρημα Γκας ο γκάνγκστερ.
«Στον Γκας τον γκάνγκστερ, ήταν μιλένιουμ και πήγα με τη φίλη μου στην Ύδρα και μόλις γιορτάσαμε, την άλλη μέρα, της λέω, σε παρακαλώ φύγε, θέλω να γράψω. Τι θα γράψεις; Δεν ξέρω. Εννιά μέρες δεν άγγιζα τίποτα. Δεν μπορούσα να γράψω, ξυπνούσα μία, δύο η ώρα το πρωί, καθόμουν στο τραπέζι και δεν έγραφα τίποτα. Ξανακοιμόμουν πάλι. Ξανά πάλι τα ίδια την άλλη μέρα. Και ξαφνικά ήρθε όλο το βιβλίο και βγήκε από μέσα μου, έκατσα και το ’γραψα όλο σε 69 μέρες ή μάλλον νύχτες».
Το διήγημα «Μια γιαπωνέζικη πυρκαγιά» από τη συλλογή Μερόνυχτα Φραγκφούρτης επιλέχθηκε στην ανθολογία σύγχρονου ελληνικού διηγήματος Μαύρες ελιές που κυκλοφόρησε στα τσέχικα από τον εκδοτικό οίκο Vlasty Brtníkové σε συνεργασία με το 10ο Φεστιβάλ Συγγραφέων της Πράγας 2000.
Κυκλοφόρησε στα γερμανικά το μυθιστόρημα Ο Χορός των Ρόδων στο εκδοτικό οίκο Piper.
Το διήγημα «Λόλα» δημοσιεύτηκε στο γερμανικό λογοτεχνικό περιοδικό Die Horen, τεύχος 202, τόμος 46, σε μετάφραση Κλάους Έκχαρτ.
Τον Απρίλιο κυκλοφόρησε η συλλογή αφηγημάτων Κυριακάτικες ιστορίες με τα χρονογραφήματα του στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία–από τη στήλη του «Κυριακάτικες ιστορίες»– και στη Μακεδονία της Κυριακής.
Διηγήματά του επιλέχθηκαν για τις ανθολογίες Ausflug mit Freundinnen και Thalassa Thalassa (Der Lobgesang de Meeres) που κυκλοφόρησαν στα γερμανικά από τις εκδόσεις Romiosini.
Κυκλοφόρησε στα εβραϊκά Ο Χορός των Ρόδων από τον εκδοτικό οίκο Keter.
Κυκλοφόρησε στα τούρκικα Ο Χορός των Ρόδων από τις εκδόσεις Albatros.
Τον Νοέμβριο κυκλοφόρησε το μυθιστόρημα Το μονοπάτι στη θάλασσα για το οποίο τιμήθηκε με τα Βραβεία Μυθιστορήματος των περιοδικών Διαβάζω και Να ένα μήλο.
Συμμετείχε με τα διηγήματα «Γέλια» και «Ξενοφοβία» στον συλλογικό τόμο Ο δρόμος για την Ομόνοια σε επιμέλεια Σταύρου Κασιώτη.
Κυκλοφόρησε στα ιταλικά το μυθιστόρημα Ο Χορός των Ρόδων στο εκδοτικό οίκο Crocetti.
Τον Απρίλιο τιμήθηκε στο Μουσείο Μπενάκη με το Βραβείο Μυθιστορήματος του περιοδικού Διαβάζω για το Μονοπάτι στη θάλασσα.
Κυκλοφόρησε το βιβλίο Νύχτες με ουρά με τα κείμενα της στήλης του «Μερόνυχτα Σαββάτου» της Σαββατιάτικης Ελευθεροτυπίας από τις 29 Μαρτίου 2008 έως τις 31 Οκτωβρίου 2009.
Συμμετείχε με το διήγημα «Θεσσαλονίκη μου»που είχε πρωτοδημοσιευτεί στη συλλογή Η Θεσσαλονίκη των συγγραφέων στην ανθολογία διηγημάτων Τέλος καλό, όλα καλά σε επιμέλεια της Ελένης Γκίκα και του Δημήτρη Ποσάντζη.
Συμμετείχε με το διήγημα «Ο τελευταίος του ρόλος»στην ανθολογία νεοελληνικού διηγήματος Πάρε τη λέξη μου, δώσε μου το χέρι σου (Prends-moi au mot et donne-moi la main) που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις L’ instantmême του Κεμπέκ στον Καναδά με εισαγωγή από τον Βαγγέλη Χατζηβασιλείου και επιμέλεια-μετάφραση του Καναδού νεοελληνιστή του Πανεπιστημίου του Μόντρεαλ Ζακ Μπουσάρ.
Την Τετάρτη 5 Οκτωβρίου πέθανε στη Θεσσαλονίκη σε ηλικία εβδομήντα τεσσάρων ετών, έπειτα από χρόνια ασθένεια.
Μετά θάνατον κυκλοφόρησε η συλλεκτική έκδοση του μυθιστορήματος Ο Χορός των Ρόδων.
Τον Απρίλιο κυκλοφόρησε σε νέα έκδοση το πρώτο του βιβλίο Ένα αγόρι γελάει και κλαίει (10+1 ιστορίες).
Στις 15 Οκτωβρίου εγκαινιάστηκε στον Πολυχώρο Πολιτισμού Χαμιδιέ Ισλαχανέ –πολύ κοντά στην οδό Μουσών όπου βρισκόταν το πατρικό του– έκθεση με τίτλο «Αντώνης Σουρούνης: Μονοπάτια και Θάλασσες» με προσωπικά αντικείμενα και βιβλία του συγγραφέα, προβολή ντοκιμαντέρ, θεατρική παράσταση και θεατροπαιδαγωγικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα για σχολεία, σχεδιασμένο πάνω στο βιβλίο Το μπαστούνι. Η έκθεση, εμπνευσμένη από το βιβλίο Το μονοπάτι στη θάλασσα, παρουσιάστηκε στο πλαίσιο των 54ων Δημητρίων από το Κ.Θ.Β.Ε., τις εκδόσεις Καστανιώτη και το αρχείο της ΕΡΤ.