Ο Ζοζέ ντε Σόζα Σαραμάγκου γεννήθηκε στις 16 Νοεμβρίου στο χωριό Αζινιάγκα της Πορτογαλίας –εκατό περίπου χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Λισαβόνας– από γονείς φτωχούς ακτήμονες αγρότες, τον Ζοζέ ντε Σόζα και τη Μαρία ντα Πιεδάδε. Το επίθετο Σαραμάγκου ήταν παρατσούκλι της οικογένειας από το αγριοράπανο που έτρωγαν εκείνη την εποχή οι φτωχοί ως θρεπτική τροφή. Ο συγγραφέας θα ονομαζόταν και ο ίδιος ντε Σόζα όπως ο πατέρας του, αν δεν ήταν ένας υπάλληλος του ληξιαρχείου της Γκολεγκά ο οποίος με δική του πρωτοβουλία πρόσθεσε το παρατσούκλι Σαραμάγκου με το οποίο ήταν γνωστή η οικογένειά του στο χωριό αναγκάζοντας και τον ίδιο να καταχωρήσει κι αυτός το νέο επίθετο του γιου του. «Υποθέτω πως πρέπει να είναι η μοναδική περίπτωση στην ιστορία της ανθρωπότητας όπου ο γιος δίνει το όνομα στον πατέρα».

Ο πατέρας του αποφάσισε να εγκαταλείψει τις αγροτικές εργασίες και την άνοιξη εγκαταστάθηκε στη Λισαβόνα όπου υπηρέτησε αρχικά ως αστυνομικός, μία δουλειά που εκείνη την εποχή, δεν απαιτούσε πολλά προσόντα, εκτός από γραφή, ανάγνωση και αριθμητική. Τον Δεκέμβριο ο αδελφός του ο Φρανσίσκο πέθανε από βρογχοπνευμονία σε ηλικία τεσσάρων ετών.

Η οικογένεια συνειδητοποίησε ότι το όνομά του έχει καταγραφεί επίσημα ως Ζοζέ ντε Σόζα Σαραμάγκου όταν κλήθηκε να προσκομίσει στο δημοτικό σχολείο το πιστοποιητικό γέννησης. Πέρασε τα σχολικά του χρόνια στη Λισαβόνα.

Η οικογένεια μετακόμισε για πρώτη φορά σε ένα μικρό αλλά δικό της διαμέρισμα στην οδό Κάρλος Ριμπέιρο καθώς μέχρι τότε είχαν αλλάξει πάνω από δέκα νοικιασμένα δωμάτια σε σπίτια που μοιράζονταν με άλλες οικογένειες. Παρά την έφεσή του στα γράμματα αναγκάστηκε για οικονομικούς λόγους να αφήσει το γυμνάσιο και ξεκίνησε σπουδές στην Τεχνική Σχολή Αφόνσο Ντομίνγκες που το πρόγραμμά της εκτός από τα βασικά τεχνικά μαθήματα περιλάμβανε μαθήματα γαλλικών και λογοτεχνίας.
Πέρασε μεγάλα διαστήματα στο χωριό του με τους γονείς της μητέρας του, Ζερόνιμο Ιλάριο και Ζοζέφα Καϊσίνια. «Ο σοφότερος που γνώρισα σ’ όλη μου τη ζωή» θα πει για τον παππού του πολλά χρόνια αργότερα, στην ομιλία του για το Νόμπελ. Του διηγούνταν ιστορίες κάτω από μια συκιά που έμειναν μαζί του για πάντα. Για τη γιαγιά του έγραψε στις Μικρές αναμνήσεις πως στα ενενήντα της χρόνια, με τη γαλήνη και την εφηβικότητα που δεν έχασε ποτέ, έλεγε: «Ο κόσμος είναι τόσο όμορφος κι εγώ λυπάμαι τόσο να πεθάνω». Ήταν εκείνοι που μαζί με τους γονείς του στάθηκαν οι δάσκαλοί του στη ζωή. «Αυτοί που με δίδαξαν με μεγαλύτερη ένταση το σκληρό επάγγελμα να ζω».

Εργάστηκε για δύο χρόνια ως μηχανικός σε συνεργείο αυτοκινήτων. Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του βρήκε την πρώτη του δουλειά στον δημόσιο τομέα υγείας της Λισαβόνας. Πέρασε ατέλειωτες νυχτερινές ώρες στη δημόσια βιβλιοθήκη του Παλάσιο ντας Γκαλβέιας, «διαβάζοντας στην τύχη ό,τι έπεφτε στα χέρια του ή από τους καταλόγους, δίχως καθοδήγηση, δίχως κάποιον να τον συμβουλεύει, με την ίδια δημιουργική έκπληξη του θαλασσοπόρου που επινοεί κάθε τόπο που ανακαλύπτει».

Εργάστηκε σε έναν φορέα κοινωνικής ασφάλισης ως διοικητικός υπάλληλος αλλά απολύθηκε λόγω της στήριξής του στον Νόρτον ντε Μάτος, πολιτικό αντίπαλο του Αντόνιο Σαλαζάρ. Σε ηλικία είκοσι δύο χρονών παντρεύτηκε την Ίλντα Ρέις που εργαζόταν ως δακτυλογράφος στην εταιρεία σιδηροδρόμων. Πολλά χρόνια αργότερα έγινε μια από τις πιο σημαντικές χαράκτριες της χώρας.

Γεννήθηκε η κόρη του Βιολάντε. Ολοκλήρωσε το πρώτο του μυθιστόρημα με τίτλο Η χήρα που θα κυκλοφορήσει όμως με τον τίτλο Γη της αμαρτίας (Τerrado Pecado). Δημοσίευσε διηγήματα σε εφημερίδες και περιοδικά, χρησιμοποιώντας συχνά το ψευδώνυμο Honorato. Ξεκίνησε τέσσερα νέα μυθιστορήματα που έμειναν ημιτελή. Το 1948 πέθανε ο αγαπημένος του παππούς Ζερόνιμο Ιλάριο.

Για πολιτικούς λόγους μένει άνεργος αλλά χάρη σε έναν πρώην καθηγητή του από την τεχνική σχολή βρήκε δουλειά στην εταιρεία παραγωγής χάλυβα «Companhia Previdente» στον τομέα χορηγήσεων και συντάξεων.

Στις 5 Ιανουαρίου ολοκλήρωσε το μυθιστόρημα Φωταγωγός. Σε αυτό καταγράφει την κωμικοτραγική καθημερινότητα των ενοίκων μιας ταπεινής πολυκατοικίας της Λισαβόνας του 1952. To χειρόγραφο θα μείνει αδημοσίευτο και ξεχασμένο στο συρτάρι του εκδότη που είχε σταλεί. Πολλά χρόνια αργότερα, τη δεκαετία του ’80, ο ίδιος εκδοτικός οίκος του πρότεινε την έκδοση του βιβλίου αλλά ο Σαραμάγκου πικραμένος από την αδιαφορία που αντιμετώπισε τον καιρό της γραφής του θα την αρνηθεί δηλώνοντας ότι δεν θα ήθελε να δει την κυκλοφορία του όσο ζει αφήνοντας την απόφαση στους κληρονόμους του μετά το θάνατό του.

Με πρόταση του Nατανιέλ Κόστα, λογοτεχνικού διευθυντή των εκδόσεων Estudios Cor, ξεκίνησε τη συνεργασία του με το τμήμα παραγωγής και το όνομά του άρχισε να γίνεται γνωστό στον κόσμο της λογοτεχνίας και του πολιτισμού. Ξεκίνησε το μεταφραστικό του έργο. Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’80 μετέφρασε περισσότερους από εξήντα σπουδαίους συγγραφείς και θεωρητικούς όπως ο Τολστόι, ο Μπωντλαίρ, ο Έγελος, η Κολέτ, ο Γκυ ντε Μωπασάν, ο Νίκος Πουλαντζάς, ο Ανρί Φοσιγιόν, ο Ζακ Ρουμέν.

Παραιτήθηκε από την εταιρεία και αφοσιώθηκε στη δουλειά του με τις εκδόσεις Estudios Cor.

Πέθανε ο πατέρας του σε ηλικία εξήντα οκτώ ετών.

Δημοσίευσε την πρώτη του ποιητική συλλογή Os Poemas Possiveis (Τα εφικτά ποιήματα).

Τον Μάιο ξεκίνησε να γράφει λογοτεχνικές κριτικές στο περιοδικό Seara Nova. Έγινε αρθρογράφος της εφημερίδας A Capital.

Έγινε μέλος του Πορτογαλικού Κομμουνιστικού Κόμματος. Πραγματοποίησε το πρώτο του ταξίδι στο Παρίσι.

Μετά το διαζύγιό του με την Ίλντα Ρέις γνωρίστηκε με την Πορτογαλίδα συγγραφέα Ιζαμπέλ ντα Νόμπρεγκα. Μετακόμισε στη Λισαβόνα μετά από δώδεκα χρόνια παραμονής στην Παρέδες. Κυκλοφόρησε τη δεύτερη ποιητική του συλλογή Provavelmente Alegria.

Σταμάτησε τη συνεργασία του με τον εκδοτικό οίκο Estudios Cor. Δημοσίευσε την πρώτη συλλογή με τα χρονογραφήματά του στην A Capital της περιόδου 1968-1969 με τίτλο Deste Mundoedo Outro.

Ξεκίνησε να αρθρογραφεί στην Jornal do Fundao. Έγινε συντάκτης στην εφημερίδα Diário de Lisboa. Γεννήθηκε η εγγονή του Ana.

Δημοσιεύει τον δεύτερο τόμο A Bagagem do Viajante (H αποσκευή του ταξιδιώτη) με τα χρονογραφήματα της περιόδου 1969-1972 στις εφημερίδες Α Capital και Jornal do Fundao.

Κυκλοφόρησε το βιβλίο As Opinioes Que o DL Teve συγκεντρώνοντας τα ανώνυμα κείμενα που δημοσίευε στην Diário de Lisboa την περίοδο 1972-1973 με μια πολύ ακριβή ανάγνωση της τελευταίας περιόδου της δικτατορίας πριν την ανατροπή του Μαρσέλο Καετάνο –διαδόχου του Αντόνιο Σαλαζάρ– στις 25 Απριλίου 1974 με την λεγόμενη «Επανάσταση των Γαρυφάλλων».

Τον Απρίλιο έγινε υπεύθυνος ύλης της εφημερίδας Diário de Noticias αλλά απολύθηκε στις 25 Νοεμβρίου. Συνειδητοποιώντας την πολιτική κατάσταση της περιόδου που δεν θα του επέτρεπε να βρει δουλειά αποφάσισε να αφοσιωθεί στη λογοτεχνία. Δημοσίευσε την ποιητική συλλογή Ο Αnode 1993 (To έτος 1993).

Στις αρχές του χρόνου έμεινε για μερικές εβδομάδες στο χωριό Λαβρ στο Αλεντέζου. Μια δημιουργική περίοδος μελέτης, παρατήρησης και σημειώσεων που θα οδηγήσει στη συγγραφή του μυθιστορήματος Από τη γη θρεμμένος που θα κυκλοφορήσει το 1980. Εκεί γεννήθηκε η ιδέα για το ύφος της αφήγησης που θα χαρακτηρίζει στη συνέχεια τα βιβλία του. Συγκεντρώνει τα άρθρα του στην Diário de Noticias, σε μια έκδοση με τίτλο Os Apontamentos (Συναντήσεις).
Toν Δεκέμβριο κυκλοφόρησε το πρώτο του μυθιστόρημα Εγχειρίδιο ζωγραφικής και καλλιγραφίας (Manual de Pintura e Caligrafia). Ένα βιβλίο που καταδεικνύει με καθαρότητα πως η ζωγραφική και η λογοτεχνία μπορούν να μας διδάξουν την τέχνη της ζωής και να νικήσουν το φόβο του θανάτου.

Δημοσίευσε τη συλλογή Σχεδόν αντικείμενο (Objecto Quase) με έξι παράδοξα, λυρικά, γεμάτα ειρωνεία διηγήματα για τα πράγματα που δεν είναι ποτέ όπως φαίνονται. Το 2010 θα κυκλοφορήσει η ταινία Εμπάργκο του Πορτογάλου σκηνοθέτη Αντόνιο Φερέιρα βασισμένη στο ομώνυμο διήγημα της συλλογής.
Το 1979 κυκλοφόρησε το θεατρικό του έργο A Noite που τιμήθηκε με το Βραβείο της Ένωσης Κριτικών. Ο Κύκλος Αναγνωστών (O Circulo de Leitores) του ανέθεσε να γράψει ένα ταξιδιωτικό βιβλίο για την Πορτογαλία.

Κυκλοφόρησε το θεατρικό έργο Que Farei com Este Livro? (Tι θα κάνω με αυτό το βιβλίο;) και ανέβηκε στο θέατρο Teatro de Almada. Tην ίδια χρονιά κυκλοφόρησε το μυθιστόρημα Από τη γη θρεμμένος (Levantado do Chao) το πρώτο του μυθιστόρημα στο ξεχωριστό προσωπικό του ύφος. Τιμήθηκε με το Βραβείο της πόλης της Λισαβόνας.

Κυκλοφόρησε το Ταξίδι στην Πορτογαλία (Viagem a Portugal).

Toν Αύγουστο πέθανε η μητέρα του Μαρία ντα Πιεδάδε σε ηλικία 81 ετών. Σε ηλικία εξήντα ετών κυκλοφόρησε To χρονικό του μοναστηριού (Memorial do Convento), μια παθιασμένη και συναρπαστική εξιστόρηση τοποθετημένη στον 18ο αιώνα που του άνοιξε τις πόρτες διεθνώς. «Η ιδέα γεννήθηκε από μια επίσκεψή μου στη Μάφρα, όπου υπάρχει ένα παλάτι και ένα μοναστήρι. Είχα πάει εκεί με φίλους. Είχα ήδη δημοσιεύσει, δύο χρόνια, πριν το πρώτο μου βιβλίο Από τη γη θρεμμένος, είχα δηλαδή ένα μικρό παρελθόν ως συγγραφέας. Κοιτάζοντας την τεράστια εκείνη πρόσοψη είπα μεγαλόφωνα: θα ήθελα να γράψω ένα μυθιστόρημα γι’ αυτό».

Του απονεμήθηκε το Βραβείο PΕΝ Club για το μυθιστόρημα To χρονικό του μοναστηριού.

Γεννήθηκε ο εγγονός του Tiago.
Κυκλοφόρησε το μυθιστόρημα Η χρονιά θανάτου του Ρικάρντο Ρέις. H ιδέα για το βιβλίο είχε γεννηθεί στη δημοτική βιβλιοθήκη του Παλάσιο ντας Γκαλβέιας όταν σε ηλικία δεκαεπτά ετών ο Σαραμάγκου ανακαλύπτει το λογοτεχνικό περιοδικό Αthena που περιείχε ποιήματα του Ρικάρντο Ρέις. Πολύ σύντομα διαπίστωσε ότι ο συγγραφέας είναι στην πραγματικότητα ένας από τους πολλούς ετερώνυμους του σπουδαίου Πορτογάλου ποιητή Φερνάντο Πεσσόα. Έμαθε πολλά ποιήματά του από μνήμης: «Για να είσαι μεγάλος, να είσαι ακέραιος: Τίποτε / Δικό σου να μην υπερβάλλεις ή να μη διαγράφεις. / Να είσαι όλα σε κάθε πράγμα. Να βάζεις όσα είσαι / Και στο ελάχιστο που κάνεις». Τοποθετημένο στην αυγή του 1936 το μυθιστόρημα καταγράφει την ιστορία της εποχής, με την άνοδο του φασισμού στη Γερμανία, στην Ιταλία και στην Πορτογαλία αλλά και τη μάχη της ασταθούς δημοκρατίας στην Ισπανία.

Του απονεμήθηκε το Βραβείο PΕΝ Club για μυθιστόρημα Η χρονιά που πέθανε ο Ρικάρντο Ρέις. Κέρδισε το Βραβείο της ένωσης κριτικών της χώρας του. Κυκλοφόρησε στην Αμερική το Χρονικό του μοναστηριού με τίτλο Baltasar and Blimunda.

Κυκλοφόρησε το μυθιστόρημα Η πέτρινη σχεδία όπου η ανεξήγητη απόσχιση της Ιβηρικής χερσονήσου από την Ευρώπη γίνεται μια αλληγορία για την ιστορική περιφρόνηση της Ευρώπης προς το Νότο. Ένας ακόμη στοχασμός για την Ιστορία όπου το φανταστικό αναμειγνύεται με το εξωπραγματικό σε ένα ταξίδι βαθιά ανθρώπινο. Το 2002 μεταφέρθηκε στη μεγάλη οθόνη από τον Ολλανδό σκηνοθέτη Τζορτζ Σλούιζερ. Γνώρισε την Ισπανίδα δημοσιογράφο Πιλάρ δελ Ρίο. Τιμήθηκε το Βραβείο Dom Dinis από το Ίδρυμα Casa de Mateus για τη Χρονιά που πέθανε ο Ρικάρντο Ρέις.

Κυκλοφόρησε το θεατρικό έργο A Segunda Vidade Francisto de Assis (Η δεύτερη ζωή του Φραγκίσκου της Ασίζης) που ανέβηκε στη συνέχεια στο Τeatro Aberto. Του απονεμήθηκε το βραβείο Grinzane-Cavour στην Άλμπα της Ιταλίας για το μυθιστόρημα Η χρονιά που πέθανε ο Ρικάρντο Ρέις. Έγινε πρόεδρος της Πορτογαλικής Κοινωνίας Συγγραφέων.

Παντρεύτηκε την Πιλάρ δελ Ρίο.

Κυκλοφόρησε το μυθιστόρημα Ιστορία της Πολιορκίας της Λισαβόνας, μια ειρωνική ματιά στην Ιστορία με ήρωα έναν ευσυνείδητο επιμελητή βιβλίων που αλλάζει ένα «ναι» με ένα «όχι» στο βιβλίο με τον ίδιο ακριβώς τίτλο του μυθιστορήματος ανατρέποντας την αυθεντία της ιστορικής αλήθειας.

Η όπερα Βlimunda έκανε πρεμιέρα στη Σκάλα του Μιλάνου με μουσική του Ιταλού συνθέτη Άζιο Κόργκι και λιμπρέτο βασισμένο στο μυθιστόρημα To χρονικό του μοναστηριού.

Κυκλοφόρησε το αιρετικό μυθιστόρημα Το κατά Ιησούν Ευαγγέλιον όπου επαναφηγείται τη ζωή του Ιησού εξανθρωπίζοντάς τον. Το Υπουργείο Πολιτισμού της συντηρητικής πορτογαλικής κυβέρνησης απαγόρευσε την υποψηφιότητα του βιβλίου στο Ευρωπαϊκό Βραβείο Λογοτεχνίας, επικαλούμενη το και βλάσφημο και προσβλητικό προς τους Καθολικούς περιεχόμενό του.
Του απονεμήθηκε τιμητικός διδακτορικός τίτλος από τα Πανεπιστήμια του Τορίνου και της Σεβίλλης. Έλαβε τον τίτλο του Ιππότη του Τάγματος των τεχνών και των γραμμάτων της Γαλλικής Δημοκρατίας. Κυκλοφόρησαν τα άπαντά του σε τρεις τόμους από τις εκδόσεις Lello Editores.

Στην Ιταλία του απονεμήθηκε το διεθνές Βραβείο Λογοτεχνίας Ennio Flaiano για το μυθιστόρημα Από τη γη θρεμμένος.

Τον Φεβρουάριο εκνευρισμένος με την Εκκλησία της Πορτογαλίας εγκατέλειψε την πατρίδα του και αποφάσισε να ζήσει στο νησί Λανθαρότε, του αρχιπελάγους των Καναρίων, στην Ισπανία. Δημοσίευσε το τέταρτο θεατρικό του έργο In Nomine Dei (Εις το όνομα του Κυρίου), έργο που αφηγείται την αποτυχία μιας προτεσταντικής εξέγερσης στη Γερμανία του 16ου αιώνα και κέρδισε το Μεγάλο Βραβείο Θεάτρου. Ξεκίνησε να γράφει τις ημερολογιακές σημειώσεις Cadernos de Lanzarote (Τετράδια του Λανθαρότε). Έγινε μέλος του Διεθνούς Κοινοβουλίου των Συγγραφέων με έδρα το Στρασβούργο.Του απονεμήθηκε το βραβείο της εφημερίδας Independent για το καλύτερο ξένο μυθιστόρημα με αφορμή την αγγλική μετάφραση του μυθιστορήματος Η χρονιά που πέθανε ο Ρικάρντο Ρέις από τον Τζιοβάνι Ποντιέρο. Έκανε πρεμιέρα στο Μίνστερ της Γερμανίας η όπερα Divara με μουσική του Άζιο Κόργκι σε λιμπρέτο βασισμένο στο θεατρικό του έργο Εις το όνομα του Κυρίου.

Εκλέχθηκε μέλος στην Παγκόσμια Ακαδημία Πολιτισμών στο Παρίσι και στην Ακαδημία Γραμμάτων της Αργεντινής. Κυκλοφόρησε το πρώτο βιβλίο από τη σειρά Τετράδια του Λανθαρότε.

Του απονεμήθηκε το Βραβείο Καμόες για το σύνολο του έργου του. Του απονεμήθηκε τιμητικός διδακτορικός τίτλος από το Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ στη Βρετανία. Έκανε πρεμιέρα το θεατρικό έργο Lazzaro’s death με μουσική του Άζιο Κόργκι και λιμπρέτο βασισμένο στο θεατρικό Ιn Omine Dei, και στα μυθιστορήματα Το κατά Ιησούν Ευαγγέλιον και To χρονικό του μοναστηριού. Κυκλοφόρησε ο δεύτερος τόμος Τετράδια του Λανθαρότε.
Κυκλοφόρησε το σημαντικό του βιβλίο Περί τυφλότητος, ξεκινώντας την άτυπη τριλογία του που θα συμπληρωθεί με τα έργα Περί Φωτίσεως (2004) και Περί Θανάτου (2005). Ένα μυθιστόρημα που γνώρισε μεγάλη επιτυχία για μία πόλη όπου ξαφνικά οι άνθρωποι αρχίζουν να χάνουν το φως τους και ο ένας μετά τον άλλον εισέρχονται σε μία κατάσταση λευκής τυφλότητας. «Γιατί τυφλωθήκαμε, Δεν ξέρω, ίσως μια μέρα να καταφέρουμε να μάθουμε το λόγο, Θέλεις να σου πω αυτό που νομίζω, Λέγε, Νομίζω ότι δεν τυφλωθήκαμε, νομίζω ότι είμαστε τυφλοί, Τυφλοί που βλέπουν, Τυφλοί που δεν βλέπουν κι ας βλέπουν».

Tαξίδεψε στη Βραζιλία για να παραλάβει το Βραβείο Καμόες. Κυκλοφόρησε το τρίτο βιβλίο από τα Τετράδια του Λανθαρότε.

Το μυθιστόρημα Το κατά Ιησούν Ευαγγέλιον κυκλοφόρησε σε μετάφραση της Αθηνάς Ψυλλιά.
Δημοσίευσε το διήγημα «Η ιστορία της άγνωστης νήσου».
Κυκλοφόρησε το μυθιστόρημα Όλα τα ονόματα όπου ο Σαραμάγκου «σαν να ήθελε να ξορκίσει τα τέρατα που γέννησε η τυφλότητα της λογικής, βάλθηκε να γράψει την πιο απλή από όλες τις ιστορίες: ένας άνθρωπος αναζητά έναν άλλον άνθρωπο, μόνο και μόνο γιατί κατάλαβε πως αυτό είναι το πιο σημαντικό που μπορεί να απαιτήσει η ζωή από μια ανθρώπινη ύπαρξη».
Δημοσίευσε τον τέταρτο τόμο από τη σειρά Τετράδια του Λανθαρότε.
Του απονεμήθηκε τιμητικός διδακτορικός τίτλος από το Πανεπιστήμιο της Καστίγια Λα Μάντσα στην Ισπανία.

Του απονεμήθηκε το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας για το σύνολο του έργου του καθώς «με παραβολές βασισμένες στη φαντασία, τη συμπόνια και την ειρωνεία, μας δίνει τη δυνατότητα να συλλάβουμε για μια φορά ακόμη μια άπιαστη πραγματικότητα». Στην περίφημη ομιλία του «Πώς έγιναν οι ήρωες των βιβλίων δάσκαλοι κι ο συγγραφέας μαθητευόμενός τους» ο Σαραμάγκου αναφέρει: «Τυφλοί. Ο μαθητευόμενος σκέφτηκε: “Eίμαστε τυφλοί”, κι έκατσε να γράψει, για να υπενθυμίσει, σε όποιον τυχόν το διαβάσει, πως όταν εξευτελίζουμε τη ζωή χρησιμοποιούμε διεστραμμένα τη λογική, πως η αξιοπρέπεια της ανθρώπινης ύπαρξης προσβάλλεται καθημερινά από τους κραταιούς του κόσμου μας, πως το παγκόσμιο ψέμα πήρε τη θέση της πληθυντικής αλήθειας, και πως ο άνθρωπος έπαψε να σέβεται τον εαυτό του όταν έχασε το σεβασμό του για τον πλησίον». Θα κλείσει την ομιλία του λέγοντας: «Σταματώ εδώ. Η φωνή που διάβασε αυτές τις σελίδες θέλησε να γίνει η ηχώ της φωνής όλων μαζί των ηρώων μου. Δεν έχω, έτσι κι αλλιώς, άλλη φωνή από τη φωνή που έχουν εκείνοι. Συγχωρήστε με αν σας φάνηκε λίγο αυτό που είναι για μένα το παν».
Κυκλοφόρησε το πέμπτο βιβλίο από τη σειρά Τετράδια του Λανθαρότε.
Τα μυθιστορήματα Περί τυφλότητας και Ιστορία της πολιορκίας της Λισαβόνας κυκλοφόρησαν σε μετάφραση της Αθηνάς Ψυλλιά.

Το μυθιστόρημα Όλα τα ονόματα κυκλοφόρησε σε μετάφραση της Αθηνάς Ψυλλιά.
Kυκλοφόρησε το Folhas Politicas με πολιτικά κείμενα γραμμένα από το 1976 ως το 1998. Επισκέφτηκε το Μεξικό και έμεινε για λίγες μέρες με τους Ζαπατίστας. Του απονεμήθηκαν τιμητικοί διδακτορικοί τίτλοι από δώδεκα πανεπιστήμια σε όλον τον κόσμο.

Τα μυθιστορήματα Το κατά Ιησούν Ευαγγέλιον και Η πέτρινη σχεδία κυκλοφόρησαν σε μετάφραση της Αθηνάς Ψυλλιά.
Δημοσίευσε το μυθιστόρημα Η σπηλιά όπου με τη γνωστή αφηγηματική συνοχή και δραματική ένταση, ο Σαραμάγκου χτίζει ένα παντοδύναμο και απειλητικό εμπορικό Κέντρο που καταπίνει την πόλη γύρω του, τις παραγκουπόλεις, τους αγρούς, τις παλιές τέχνες και τον πατροπαράδοτο τρόπο ζωής.

Κυκλοφόρησε σε μετάφραση της Αθηνάς Ψυλλιά η συλλογή διηγημάτων Η ιστορία της άγνωστης νήσου με το ομώνυμο διήγημα του 1997 και ολόκληρη τη συλλογή διηγημάτων Σχεδόν αντικείμενο του 1984. Δημοσίευσε το παιδικό βιβλίο Το μεγαλύτερο λουλούδι του κόσμου, εικονογραφημένο με τα κολάζ του Ζουάο Καετάνο.

Το μυθιστόρημα Η σπηλιά κυκλοφόρησε σε μετάφραση της Αθηνάς Ψυλλιά.
Κυκλοφόρησε το μυθιστόρημα Ο άνθρωπος αντίγραφο, μια αναζήτηση της ταυτότητας του εαυτού και του άλλου, μέσα από την ιστορία ενός καθηγητή Ιστορίας που ανακαλύπτει βλέποντας μια ταινία στο βίντεο ότι υπάρχει στην ίδια πόλη ένας απόλυτος δίδυμος, ένα αντίγραφό του.

Κυκλοφόρησε το Περί φωτίσεως. Ένα μυθιστόρημα που κινείται στον αντίποδα του Περί τυφλότητος και γνώρισε μεγάλη επιτυχία σε όλο τον κόσμο.
Το μυθιστόρημα Ιστορία της πολιορκίας της Λισαβόνας κυκλοφόρησε σε μετάφραση της Αθηνάς Ψυλλιά.

Το μυθιστόρημα Ο άνθρωπος αντίγραφο κυκλοφόρησε σε μετάφραση της Αθηνάς Ψυλλιά.

Κυκλοφόρησε το μυθιστόρημα Περί θανάτου. Δημοσίευσε το θεατρικό έργο Don Giovanni ou O Dissoluto Absolvido με αναφορά στο λιμπρέτο του Λορένζο ντα Πόντε για την όπερα Ντον Τζιοβάνι του Μότσαρτ που ανέβηκε θριαμβευτικά στην Πράγα το 1787.

Τον Φεβρουάριο ξεκίνησε να γράφει την αυτοβιογραφία του με τίτλο Μικρές αναμνήσεις που θα ολοκληρώσει τον Αύγουστο και θα παρουσιαστεί την ημέρα των γενεθλίων του στην Αζινιάγκα.
Η παιδική ιστορία Το μεγαλύτερο λουλούδι του κόσμου κυκλοφόρησε σε μετάφραση της Αθηνάς Ψυλλιά και εικονογράφηση του Ζουάο Καετάνο. Την ίδια χρονιά κυκλοφόρησε το μυθιστόρημα Περί φωτίσεως σε μετάφραση της Αθηνάς Ψυλλιά.

Το μυθιστόρημα Περί θανάτου κυκλοφόρησε σε μετάφραση της Αθηνάς Ψυλλιά.
Τον Φεβρουάριο ξεκίνησε το βιβλίο Το ταξίδι του ελέφαντα βασισμένο στην πραγματική ιστορία ενός ελέφαντα που περπάτησε και ταξίδεψε με πλοίο από τη Λισαβόνα στη Βιέννη το 1551. Μέχρι τον Μάιο έγραψε σαράντα σελίδες αλλά αναγκάστηκε να σταματήσει για λόγους υγείας.
Στις 7 Μαρτίου το Περί τυφλότητος ανέβηκε στη Νέα Υόρκη από τον καλλιτεχνικό διευθυντή του Godlight Theater Company.
Τον Ιούνιο ίδρυσε το Ίδρυμα Ζοζέ Σαραμάγκου που στεγάστηκε στο ιστορικό κτήριο Κάζα ντους Μπίκους στη Λισαβόνα εστιάζοντας στη διάδοση της σύγχρονης λογοτεχνίας, στην προάσπιση του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και στα προβλήματα του περιβάλλοντος και της υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Στις 23 Νοεμβρίου το Ίδρυμα εγκαινιάστηκε με μια μεγάλη έκθεση αφιερωμένη στη ζωή και το έργο του συγγραφέα με επιμελητή τον Fernando Gomez Aguilera και τίτλο: Foundation. La consistencies de los stenos.
Στις 18 Δεκεμβρίου νοσηλεύτηκε σε νοσοκομείο με πνευμονία που παραλίγο να του στοιχίσει τη ζωή.

Το μυθιστόρημα Η πέτρινη σχεδία και το αυτοβιογραφικό βιβλίο Μικρές αναμνήσεις κυκλοφόρησαν σε μετάφραση της Αθηνάς Ψυλλιά.
Στις 22 Ιανουαρίου βγήκε από το νοσοκομείο και επέστρεψε στο σπίτι του. Την επόμενη κιόλας μέρα ξεκίνησε να γράφει το Ταξίδι του ελέφαντα.
Κυκλοφόρησε με μεγάλη επιτυχία η κινηματογραφική μεταφορά του μυθιστορήματος Περί τυφλότητος, σε σκηνοθεσία του Βραζιλιάνου Φερνάντο Μερέγιες, με πρωταγωνιστές τους Μαρκ Ράφαλο και Τζούλιαν Μουρ.
Την 1η Μαρτίου οργανώθηκε η πρώτη εκδήλωση του Ιδρύματος στο Λανθαρότε με μια συζήτηση στο χώρο της βιβλιοθήκης μεταξύ του Σαραμάγκου και της Μαρία Κοδάμα (χήρα του Μπόρχες και διευθύντρια του Ιδρύματος Μπόρχες) για τον σπουδαίο Αργεντίνο συγγραφέα με τίτλο «Shall we talk about Borges?».
Στις 22 Αυγούστου ολοκλήρωσε το Ταξίδι του ελέφαντα.

Το διήγημα Το ταξίδι του ελέφαντα κυκλοφόρησε σε μετάφραση της Αθηνάς Ψυλλιά.
Στις 18 και 19 Ιουνίου ακολούθησε τη διαδρομή του ελέφαντα Σολομώντα. Συνοδευόμενος από συνεργάτες του Ιδρύματος και δημοσιογράφους ταξίδεψε από το Μπελέμ της Λισαβόνας στη Φιγκέιρα ντε Καστέλο Ροντρίγκο με ενδιάμεσους σταθμούς στην Κονστάνσια, στο Καστέλο Νόβο, στο Μπελμόντε, στη Σορτέλια, στη Σιδαδέλιε, στο Καστέλο Ροντρίγκο.
Στις 30 Ιουνίου παρουσίασε το μυθιστόρημα Κάιν. Ένα απολαυστικό μυθιστόρημα που έμελλε να είναι το τελευταίο του με πρωταγωνιστές έναν Θεό νάρκισσο, προικισμένο με μια εξαιρετικά ευέλικτη συνείδηση, που συμφωνεί μαζί του ό,τι κι αν αυτός κάνει, κι έναν πρώιμο αντάρτη, τον Κάιν.

Το μυθιστόρημα Κάιν κυκλοφόρησε σε μετάφραση της Αθηνάς Ψυλλιά.
Toν Ιανουάριο το ίδρυμα Ζοζέ Σαραμάγκου αποφάσισε να δώσει όλα τα κέρδη από μια νέα έκδοση του βιβλίου Η πέτρινη σχεδία στον Ερυθρό Σταυρό για τους επιζώντες από το σεισμό της Αϊτής.
Έγινε μέλος της Ακαδημίας Γραμμάτων της Βραζιλίας.
Κυκλοφόρησε σε μετάφραση της Αθηνάς Ψύλλια το Τετράδιο, μια συλλογή με τις αναρτήσεις του για το ιστολόγιό του από τον Σεπτέμβριο του 2008 ως τον Μάρτιο του 2009 με πρόλογο του Ουμπέρτο Έκο. «Περίεργο άτομο αυτός ο Σαραμάγκου. Είναι ογδόντα επτά χρόνων, με κάποια (λέει ο ίδιος) σοβαρά προβλήματα υγείας, έχει κερδίσει το Νόμπελ, διάκριση που θα του επέτρεπε να μην παράγει πλέον τίποτα, αφού έτσι κι αλλιώς έχει εξασφαλισμένη την είσοδό του στο Πάνθεον».
Στις 18 Ιουνίου πέθανε σε ηλικία 87 ετών στο σπίτι του στο Λανθαρότε περιτριγυρισμένος από την οικογένεια του και στενούς φίλους.

Το μυθιστόρημα Χρονικό του μοναστηριού κυκλοφόρησε σε μετάφραση της Αθηνάς Ψυλλιά.
Kυκλοφόρησε το παιδικό αφήγημα Σιωπή του νερού με ένα απόσπασμα από το βιβλίο Μικρές αναμνήσεις σε εικονογράφηση Μανουέλ Εστράδα.
Κυκλοφόρησε το Τελευταίο τετράδιο (Último caderno de Lanzarote) σε μετάφραση της Αθηνάς Ψυλλιά με όλα τα κείμενα που έγραψε ο Ζοζέ Σαραμάγκου για το ιστολόγιό του, από τον Μάρτιο του 2009 ως τον Ιούνιο του 2010. Η τελευταία καταγραφή, σε καθημερινή σχεδόν βάση, της σκέψης του για την ιβηρική και την παγκόσμια επικαιρότητα, για τους θεσμούς και τα πρόσωπα που μας κυβερνούν, για τις αξίες και τους θεσμούς που λείπουν, για τα προσωπικά του σχέδια και τις ματαιώσεις τους, για το όραμα του κόσμου που γεννήθηκε μέσα από την κρίση.

Κυκλοφόρησε το παιδικό βιβλίο Η σιωπή του νερού, ένα απόσπασμα από το βιβλίο Μικρές αναμνήσεις, σε μετάφραση της Αθηνάς Ψυλλιά και εικονογράφηση του Μανουέλ Εστράδα.

Τα μυθιστορήματα Περί τυφλότητος, Περί φωτίσεως, Περί θανάτου, Ο άνθρωπος αντίγραφο και Ο φωταγωγός κυκλοφόρησαν σε μετάφραση της Αθηνάς Ψυλλιά.
Κυκλοφόρησε από το Ίδρυμα Σαραμάγκου το δοκίμιο του From the Statue to the Stone, βασισμένο στη διάλεξη που είχε δώσει το 1997 στο Τορίνο.

Το μυθιστόρημα Η σπηλιά και η συλλογή διηγημάτων Η ιστορία της άγνωστης νήσου επανακυκλοφόρησαν σε μετάφραση της Αθηνάς Ψυλλιά.
Κυκλοφόρησε το μυθιστόρημα που έγραφε μέχρι λίγες μέρες πριν το θάνατό του Αlabardas, Alabardas, Espingardas, Espingardas με σχέδια του Γκύντερ Γκρας και κείμενα του Fernando Gomez Aguilera και του Roberto Saviano.
Ο Άνθρωπος αντίγραφο μεταφέρθηκε στη μεγάλη οθόνη από τον σκηνοθέτη Ντενί Βιλνέβ με πρωταγωνιστή τον Τζέικ Τζίλενχαλ.

Κυκλοφόρησε το αφήγημα O Lagarto (Η σαύρα) από τη συλλογή χρονογραφημάτων Bagagem do Viajante του 1973 με εικονογράφηση από τον Μπόρχες.

Το μυθιστόρημα Όλα τα ονόματα κυκλοφόρησε σε μετάφραση της Αθηνάς Ψυλλιά.

Το μυθιστόρημα Το κατά Ιησούν Ευαγγέλιον κυκλοφόρησε σε συλλεκτική έκδοση στη μετάφραση της Αθηνάς Ψυλλιά.

Κυκλοφόρησε σε νέα μετάφραση της Αθηνάς Ψυλλιά το αριστούργημα του νομπελίστα συγγραφέα Η χρονιά θανάτου του Ρικάρντο Ρέις.
Τον Οκτώβριο το μυθιστόρημα Η χρονιά θανάτου του Ρικάρντο Ρέις μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο σε σκηνοθεσία του Πορτογάλου Ζοάο Μποτέλιο και παρουσιάστηκε στο 43ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Σάο Πάολο.