«Ινστιτούτο Ρύθμισης Ρολογιών» | Εκδόσεις Καστανιώτη

Ινστιτούτο Ρύθμισης Ρολογιών

Μετάφραση:
Στέλλα Χρηστίδου

Ινστιτούτο Ρύθμισης Ρολογιών
  • ISBN: 978-960-03-6441-5
  • Σκληρό εξώφυλλο
  • Υπό έκδοση

Περίληψη

Το Ινστιτούτο Ρύθμισης Ρολογιών, ένα κόσμημα του του τουρκικού μοντερνισμού που εμφανίστηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1950, συγκαταλέγεται ανάμεσα στα κλασικά μυθιστορήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Σε πρώτο επίπεδο καταπιάνεται με τη φαιδρότητα της ανθρώπινης ύπαρξης, τις αδυναμίες και τα πάθη μας, ενώ σε δεύτερο επίπεδο πραγματεύεται τη σχέση μας με τα ρολόγια και τον χρόνο, δηλαδή την αντίληψη που έχουμε για τη ζωή. Το μυθιστόρημα περιγράφει την κρίσιμη περίοδο της μετάβασης απ’ την Οθωμανική Αυτοκρατορία στην Τουρκική Δημοκρατία, κατά το πρώτο μισό του εικοστού αιώνα. Εκείνη την εποχή η γειτονική μας χώρα κατακλύζεται από νεωτερικές ιδέες που έρχονταν κυρίως απ’ τη Δύση.

Το Ινστιτούτο Ρύθμισης Ρολογιών είναι ένας δημόσιος οργανισμός που προκύπτει κυρίως απ’ αυτή την τάση για εκσυγχρονισμό. Όταν ο Αχμέτ Χαμντί Τάνπιναρ έγραφε το μυθιστόρημα έχει ήδη συντελεστεί το πέρασμα στην Τουρκική Δημοκρατία και η χώρα είχε πλέον ενταχθεί στο διεθνές σύστημα ρύθμισης της ώρας. Ωστόσο, ο μεγάλος συγγραφέας επικεντρώνεται στον φευγαλέο και τυχαίο τρόπο σύλληψης αυτού του οργανισμού και στη διαπραγμάτευση της δημιουργίας αλλά και της λειτουργίας του με την κεντρική εξουσία, υπενθυμίζοντάς ότι σε χώρες σαν τις δικές μας για να ανθήσει η ιδιωτική αλλά και η δημόσια πρωτοβουλία πρέπει να βρίσκει κανείς τρόπους για να παρακάμπτει τον εφιάλτη της γραφειοκρατίας.

Το μυθιστόρημα χτίζεται πάνω στα απομνημονεύματα του Χαϊρί Ιρντάλ. Ο Χαϊρί Ιρντάλ είναι ένας συνηθισμένος, παραδοσιακός κατά βάση άνθρωπος, αρκετά προκατειλημμένος όσον αφορά τις δυτικές αξίες και τις μοντέρνες ιδέες, τις οποίες, αναγκάζεται να αποδεχτεί στην πορεία. Γεννήθηκε φτωχός και το’ χει καημό. Αγαπάει τα ρολόγια και κατά καιρούς έχει δουλέψει δίπλα σε διάφορους ωρολογοποιούς. Κάποια στιγμή συναντά τον Χαλίτ Αγιαρτζί, έναν δαιμόνιο πρώην δημόσιο υπάλληλο, που διατηρεί άριστες σχέσεις με τον κρατικό μηχανισμό. Ο Χαλίτ Αγιαρτζί εμπνέεται από την αφήγηση του Χαϊρί Ιρντάλ σχετικά με τα ρολόγια και τον χρόνο, και αποφασίζει να δημιουργήσει το Ινστιτούτο Ρύθμισης Ρολογιών με απρόβλεπτα αποτελέσματα.

Το Ινστιτούτο Ρύθμισης Ρολογιών αποτελεί ένα σαρκαστικό σχόλιο του συγγραφέα πάνω στα εγχειρήματα εκσυγχρονισμού και εκμοντερνισμού της Τουρκίας, στις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Όταν τα εγχειρήματα αυτά δεν πατάνε σε στέρεες βάσεις, στην υπάρχουσα συμπυκνωμένη ιστορία, την παράδοση και τον πολιτισμό, κινδυνεύουν να αποτύχουν και να καταντήσουν «αρπαχτές» για την απόκτηση επίγειων αγαθών, όπως φήμης, χρημάτων και ανέσεων.

Βιογραφικά στοιχεία

Αχμέτ Χαμντί Τάνπιναρ